Column

door Frans Dijkstra

Een commentaar bij een recente of minder recente gebeurtenis van groot of van klein belang.
Als u wilt tegenspreken wat hier wordt beweerd, zend dan een e-mail naar de schrijver.
Klik hier als u de eerder verschenen columns wilt zien, of ga naar mijn homepage.

25 juni 2011 Terug uit een beschaafd land (2)

Op 18 augustus 2001 schreef ik op deze website mijn eerste column, onder de titel ‘Terug uit een beschaafd land’. Wie het nog eens wil nalezen kan dat via deze link doen. Het kwam er op neer, dat ik mij als automobilist in Duitsland prettiger bejegend voelde dan in ons land met zijn hoge drempels en vele rotondes. Op mijn toenmalige redenering is wel wat af te dingen. Het is een feit, dat de aanleg van rotondes het aantal verkeersslachtoffers aantoonbaar heeft verlaagd, maar het is ook een feit, dat het vele afremmen en weer optrekken bij rotondes de CO2-uitstoot niet ten goede komt. Maar ook de angst voor CO2 bekijk ik inmiddels met andere ogen, dus misschien zijn al die rotondes toch niet zo’n slecht idee.

Ik ben vorige maand weer eens in een beschaafd land geweest. Het ligt wat verder weg dan Duitsland, en het land heeft grote moeite zijn economie op orde te krijgen. Ik bedoel Portugal, waar ik twee weken in een huurauto heb rondgereden. Het wemelt in dat land van de rotondes, maar ik heb inmiddels besloten, dat ik de beschaafdheid van een land daar niet meer aan afmeet. Het is een land waar men nog voor één euro op een terras een pilsje kan drinken. Dat is een prijs die bij ons nooit voor een pilsje is gevraagd: wij zijn in 2002 in één klap doorgeschoten van f 2,25 naar € 2,00. Falend toezicht op de concurrentie lijkt me één van de oorzaken. Bij de benzineprijzen doet zich ook zoiets voor. Bijna elk jaar vraagt de tweede kamer zich af hoe het komt, dat de benzine in ons land duurder is dan in de omringende landen, afgezien natuurlijk van de door de tweede kamer zelf veroorzaakte accijns. De EU-commissaris voor mededinging eiste enige jaren geleden dat langs de snelweg zichtbaar zou worden gemaakt wat de benzine bij de verschillende stations kost, zodat de automobilist voordat hij de afslag naar het tankstation neemt kan beslissen of hij misschien beter kan doorrijden naar het volgende station. ‘Niet uitvoerbaar’ riepen de oliemaatschappijen in Nederland in koor. Zelfs het zichtbaar maken van de prijs bij één enkel station zou vaak niet mogelijk zijn, omdat er dan elke dag iemand 500 meter over de vluchtstrook tegen het verkeer in zou moeten lopen om de prijsbordjes te verhangen. De NMA en de slapjanissen bij de betrokken ministeries, die zich hierbij hebben neergelegd, moeten echt eens stage lopen in Portugal. Daar staat 2 kilometer voor de afrit naar een benzinestation een overzicht van de prijzen bij alle stations in de komende 100 km. En daar kunnen best prijsverschillen van een paar centen bij zitten. Ik weet niet of de oliemaatschappijen dit zelf hebben georganiseerd of dat de Portugese overheid dat (wellicht met EU-subsidie) heeft gedaan. Feit is, dat in het beschaafde Portugal – anders dan in ons polderland – de vrije concurrentie over de benzineprijs wel zichtbaar is.

Prijsvergelijking van de benzine lang de Portugese snelweg tussen Estramoz en Evora, 1 juni 2011. De automobilist kan er voor kiezen nog 96 km door te rijden om de benzine 2 cent goedkoper te krijgen. De prijsvergelijking wordt 8 km eerder aangekondigd.

De Portugese automobilisten rijden zeer beschaafd. In de stad stoppen ze bij een zebrapad onmiddellijk als een voetganger alleen maar naar een oversteekplaats kijkt. Ik moest er als voetganger gewoon aan wennen! Een beschaafd land dus, Portugal. En weet u overigens, wie de port hebben uitgevonden? Dat waren de Engelsen, die in de Napoleontische tijd overschakelden op Portugese wijn in plaats van Franse wijn. Om de wijn uit Porto onbedorven naar Engeland te verschepen mengden ze die met brandewijn. Het resulterende drankje was zoeter en meer alcoholisch dan de oorspronkelijke wijn, en sloeg in Engeland meteen aan. Daarna hebben de Portugezen het mengen van de bestanddelen geperfectioneerd. Men kan de brandewijn in een vroeg stadium van de gisting toevoegen, als nog niet alle druivensuiker is vergist. Men krijgt dan een zoetere port dan wanneer men de wijn eerst laat uitgisten. Zo is het bestaande scala aan portwijnen ontstaan. Een aardig drankje is ook de vinho verde, oftewel groene wijn. Dat is wijn die is gemaakt van onrijpe druiven, waardoor een zure en licht koolzuurhoudende wijn ontstaat. Er bestaat een rode en een witte variant van. Zoals de ANWB-reisgids zegt: een aardig drankje, maar je moet er van houden. Een beschaafde ober waarschuwde mij ‘it is very special’. Dat is zo, maar ik vond het best lekker.

En overigens is dit mijn laatste column op deze website. Bij mijn afscheid van het ministerie van OCW in december 2007 voorspelden mijn collega’s dat mijn laatste column in 2011 zou verschijnen, op grond van het afnemende aantal columns per jaar in de periode 2001 – 2007. Ik heb er niet bewust op aangestuurd, maar ik kan hen nu toch het genoegen doen dat hun voorspelling uitkomt. Deze website is dringend aan modernisering toe. In het decennium van de sociale media past geen eenzijdige column meer, maar is een interactief weblog het minimum. Omdat ik daarvoor geen standaardprogramma wil gebruiken ben ik bezig mij de nodige kennis van programmeertalen eigen te maken om een nieuwe website te ontwerpen. Naar verwachting zal deze nieuwe site in 2012 gelanceerd kunnen worden. Net als bij het nieuwe liedboek voor de kerken vertel ik er nog niet bij in welk jaargetijde dat zal zijn.