Brieven en artikelen, ingezonden naar dagblad Trouw

Afzender: Frans Dijkstra te Zoetermeer resp. Ommen

9 juni 2001 Gratis in de file?

Nadat ze f 200 miljoen in de plomp had gegooid met het experiment met het rekeningrijden kwam mevrouw Netelenbos met de kilometerheffing. ‘We rollen het gewoon uit, daar is geen experiment voor nodig, want iedereen gelooft er in!’ riep ze een paar weken geleden nog. Na de klucht van vorige week is er van haar daadkracht weinig over. De VVD wil eigenlijk helemaal geen heffing, maar als er dan toch iets moet komen, dan moet het een systeem zijn, dat niet werkt.

Deze zogenaamde platte heffing komt op hetzelfde neer als het verhogen van de benzineaccijns. De maatregel is alleen daarom al overbodig. Het kastje dat we in onze auto moeten laten monteren is ook overbodig want elke auto heeft al een apparaatje waarmee de platte kilometers worden geregistreerd. Zo’n ding heet namelijk een kilometerteller. Als we de stand van die teller gewoon elk jaar aan mevrouw Netelenbos opgeven, onder aftrek van de kilometers die aantoonbaar in het buitenland zijn gereden, met steekproefsgewijze controle door de belastingdienst, dan kunnen we ons de kosten van dat nieuwe apparaatje besparen. Zo gaat het met de inkomstenbelasting toch ook?

Het gebeurt niet vaak, maar deze keer is Trouw er in geslaagd alle onzin die de politici over dit onderwerp vertellen te overtreffen met de bewering, dat we met de platte heffing ‘gratis in de file staan, want dan staat de teller stil’. Het is de schrijver van deze zin blijkbaar niet opgevallen, dat er altijd een eind komt aan een file. Als we er doorheen zijn, hebben we precies even veel kilometers afgelegd, als wanneer er geen file zou hebben gestaan. De platte heffing wordt voor een bepaald traject geen cent minder als er een file staat!

Als we werkelijk gratis in de file willen staan, dan moet ook de snelheid in de metingen worden betrokken. Dat lijkt me wel wat. Ik stel voor, drie tarieven in te voeren: bij gewoon doorrijden betalen we het volle pond, bij langzaam rijdend verkeer de halve prijs, en bij stilstand krijgen we een bedrag per minuut terug. Voor de echt zuinige automobilist wordt het dan interessant om bij een file aan te schuiven, een idee, dat de VVD moet aanspreken! Een apparaatje dat dit allemaal op een eerlijke manier registreert moet te ontwerpen zijn. Leuk voor een nieuwe studieopdracht van de heer Pieper?

3 maart 2002 Geknoei met de politieke barometer

Er wordt in de publiciteit veel te veel aandacht gegeven aan de politieke barometer van Interview/NSS en Nova. Bij deze barometer wordt elke dag aan 100 Nederlanders gevraagd wat ze zouden stemmen, als er nu verkiezingen werden gehouden. Deze uitkomsten worden gezien als een graadmeter voor de gevolgen van de bokkesprongen waarmee onze politici ons dagelijks vermaken. Als Pim Fortuyn weer eens een grondwetsartikel wil afschaffen, wordt een paar dagen later geconstateerd, dat zijn aanhang toch is gestegen.

Op statistische gronden moet dit alles worden afgedaan als pure nonsens. Een steekproef geeft nooit absolute zekerheid over de politieke voorkeur van de hele bevolking. Er moet rekening gehouden worden met betrouwbaarheidsgrenzen, die afhankelijk zijn van de steekproefgrootte en van de gemeten score. Statistici werken meestal met betrouwbaarheidsgrenzen van 95%. Dat betekent dat de kans 95% is, dat de werkelijke waarde binnen die grenzen ligt. Er is dan overigens nog steeds een kans van 5% (1 op 20) dat de peiling er toch naast zit. Die grenzen liggen veel verder uit elkaar dan de meeste journalisten en krantenlezers schijnen te denken.

Als bureau Interview de politieke voorkeur van 100 Nederlanders peilt en als 10 mensen antwoorden, dat ze op Pim Fortuyn gaan stemmen, dan zou Pim volgens deze peiling 15 zetels krijgen. Dat schrijven de kranten graag, maar ze schrijven er meestal niet bij, dat de marges bij zo’n kleine steekproef liggen bij 6 en 24 zetels. Als de volgende dag beweerd wordt, dat ondanks een alom bekritiseerde uitspraak van Fortuyn zijn score is toegenomen tot 18 zetels dan slaat dat dus helemaal nergens op. De enig juiste bewering zou zijn, dat geen verandering kan worden gemeten in Pims aanhang. Als de aanhang constant op 15 zetels zou blijven staan, dan is het niet waarschijnlijk dat de politieke barometer de volgende dag opnieuw 15 zetels aanwijst. De barometer kan bij constante aanhang alleen maar willekeurige uitkomsten tussen 6 en 24 zetels aangeven.

Zulke grote marges gelden ook voor de uitkomsten van de andere partijen. Daar zit iets heel opmerkelijks bij. De SGP staat namelijk in de peilingen constant op 3 zetels. Dat betekent, dat er in elke peiling telkens 2 mensen zijn die zeggen SGP te stemmen, nooit 0 of 1 en nooit 3 of 4. Dat is volgens de wetten van de statistiek onmogelijk. De uitkomst voor de SGP in de steekproef moet bij constante aanhang in de bevolking schommelen tussen 0 en 7 zetels. Een steekproef van 100 kiezers kán nooit nauwkeuriger zijn.

Het feit, dat Interview/NSS/Nova toch constant 3 zetels voor de SGP meldt, bewijst dat er met de gegevens geknoeid wordt. Waarschijnlijk houdt men deze partij op 3 zetels , omdat de geschiedenis leert, dat de SGP al 50 jaar lang 3 zetels heeft. Een andere uitkomst zou de geloofwaardigheid van de peilingen schaden. Het bewijs, dat er met de SGP-uitkomsten geknoeid wordt, is voor mij echter het einde van de geloofwaardigheid. Het werpt de vraag op, welke malversaties er nog meer met deze politieke barometer plaatsvinden. Mijn advies is, om er geen seconde zendtijd en geen millimeter krantenpapier meer aan te besteden.

Technische noot. Voor wie het wil narekenen: de 95%-steekproeffout wordt berekend met de formule: fout = 1,96 / wortel (n/p/(1-p)), waarbij n de steekproefgroote is en p het percentage dat op een bepaalde partij stemt. Het 95%-betrouwbaarheidsinterval ligt tussen p+fout en p-fout. Als men bij een score van 10% een betrouwbaarheid wil hebben van 1 zetel naar boven en beneden (0,67%) dan is een representatieve steekproef van 8000 personen nodig.

2 september 2002 Verdachte Volkert

Koos Nuninga merkt op, dat Volkert van der G. geen moordenaar mag worden genoemd, maar slechts verdachte, omdat in ons land iedereen voor onschuldig wordt gehouden tot zijn schuld is bewezen. Dat is een zeer correcte opvatting, maar dat geldt alleen voor het officiële spraakgebruik dat o.a. in de rechtzaal wordt gebezigd. Daarbuiten geldt bijvoorbeeld ook de vrijheid van meningsuiting. Dat is ook een grondrecht, net als het recht van een verdachte om voor onschuldig te worden gehouden. Als iemand van mening is, dat Volkert een moordenaar is, mag hij dat zeggen of schrijven. Deze beide grondrechten kunnen met elkaar in strijd zijn; dat is niet erg, want dat gebeurt wel vaker. De vrijheid van godsdienst en de vrijheid van meningsuiting leveren ook wel eens interessante conflicten op, waarbij de rechter de grenzen moet stellen. Zo kunnen de verschillende rechten met elkaar in balans worden gebracht. Als een belanghebbende het met een bewering niet eens is, staat het hem vrij om een aanklacht wegens smaad in te dienen. De rechter kan daarover oordelen. Ik daag Koos Nuninga uit namens Volkert zo’n aanklacht in te dienen. Ik ben benieuwd naar de uitspraak van de rechter.

20 april 2004 Beurspagina

Ik heb twee aanmerkingen op de grafieken op uw beurspagina.

1. De schaalverdelingen op de verticale as bij de AEX-index en de Dow Jones zijn geen ronde getallen. Bij de Dow Jones lopen de lijnen bijvoorbeeld bij 10184, 10276, 10368 etc. Dit is in grafieken zeer ongebruikelijk, en (afhankelijk van de software die u gebruikt) gemakkelijk in te stellen. Als dat met uw software niet is in te stellen, moet u een ander grafisch programma nemen, lijkt me.

2. De grafiek van de koers van de Euro vermeldt bij de verticale as DOLLAR/EURO-koers, maar aan de getallen te zien is het andersom: de EURO/DOLLAR koers.

19 december 2004 Ministeriële verantwoordelijkheid

De politici hebben hun conclusie al weer getrokken met Trouw in hun kielzog: het leerstuk van de ministeriële verantwoordelijkheid hoeft ook na het postume interview met Prins Bernhard in de Volkskrant niet te veranderen. Het muilkorven van leden van het koninklijk huis kan doorgaan. Hoe dichter bij de troon, hoe minder iemand mag zeggen. Het scenario voor verkrampte optredens van de premier bij volgende escapades van neven en nichten van de koningin kan al weer geschreven worden.

Dit hele leerstuk berust op één zin in de grondwet in artikel 42 lid 2: 'de Koning is onschendbaar, de ministers zijn verantwoordelijk'. Ik zou het een goed idee vinden om dit artikel te vervangen door het principe waarop onze monarchie werkelijk berust: 'de koning draagt in staatszaken geen verantwoordelijkheid, het primaat berust bij de volksvertegenwoordiging'. Deze formule laat de leden van het koningshuis geheel vrij in hun meningsuiting. Als iemand het met een mening van de koningin niet eens zou zijn, staat het hem vrij een andere mening te uiten. Als de koningin het niet prettig vindt, dat er openbaar gediscussieerd wordt over haar opvattingen, kan zij er zelf voor kiezen haar opvattingen voor zich te houden. Ministeriële verantwoordelijkheid is hiervoor niet nodig. De Kamer hoeft de koningin niet ter verantwoording te roepen over haar opvattingen: de Kamer bemoeit zich ook niet met mijn opvattingen. Ook opvattingen van de koningin over staatszaken zijn voor de Kamer niet relevant, want voor staatszaken is de koningin niet verantwoordelijk, daar zijn de ministers voor. De Kamer kan natuurlijk wel aan een minister vragen wat die vindt van een opvatting van de koningin. Het staat die minister dan geheel vrij om te vinden wat hij wil.

De overige leden van het koningshuis kunnen ook volledig worden vrijgelaten in hun doen en laten. Als zij de wet overtreden kan de rechter een oordeel uitspreken. Voor zover zij functies in overheidsdienst vervullen vallen zij onder de verantwoordelijkheid van de betreffende minister, net zoals de minister van onderwijs kan worden aangesproken op mijn ambtelijke daden, maar niet op mijn persoonlijke doen en laten, zoals het schrijven van dit artikel. En overigens: alle hulde aan Prins Bernhard, die met zijn ontboezemingen een postuum erelidmaatschap van het Republikeins Genootschap verdient!

29 juli 2006 Het lot van de lange ij

In zijn taalrubriek van 29 juli meent Jaap de Berg, dat de lange ij geen aparte letter is, maar een combinatie van de letters i en j.

Ik meen dat dit onjuist is. De Hollandse ij heeft zich wel degelijk ontwikkeld tot een aparte letter, die we meestal vormen door de letters i en j achter elkaar te zetten.

Vroeger hadden Nederlandse typemachines een apart teken voor de ij, rechts van de l. Met de proportionele lettertekens in de tegenwoordige tekstverwerkers is het ontbreken van de ij geen probleem meer, omdat de i en de j dicht genoeg bij elkaar komen, maar met een typemachine valt de combinatie van i en j te breed uit.

Het feit, dat de ij een aparte letter is, kan men zien uit het feit, dat er ook een hoofdletter IJ bestaat. Wij schrijven IJmuiden en IJsland, en niet Ijmuiden of Ijsland. Zelfs de spellingscontrole van Word is hierop aangepast. Voor tweeklanken geldt dit niet. Wij schrijven Den Oever, niet Den OEver. De IJ is dus een letter, geen tweeklank.

16 juli 2007 Vaticaan koolstofvrij?

Vaticaan eerste koolstofvrije staat (Trouw, 16 juli 2007)

De klimaatgekte moet niet nóg gekker worden! Nadat men ons jarenlang heeft proberen wijs te maken dat CO2 een vreselijk gif is, misschien wel erger dan kernafval, krijgen we nu als hoogste doel van een soevereine staat voorgeschoteld dat hij ‘koolstofvrij’ moet worden. Mag ik er op wijzen, dat CO2 een normaal gas is, dat wij allemaal uitademen, een essentieel onderdeel van de kringloop van de natuur? Zonder CO2 is er geen plantengroei, en dus geen voedsel voor mens en dier. Alle leven is gebaseerd op koolstof. Een staat die koolstofvrij wordt gemaakt is doder dan dood. Zelfs een neutronenbom kan dat niet bewerkstelligen.

En wat de klimaataflaat betreft, waar het Vaticaan zich nu aan overgeeft: dat kunnen alleen de kleinste staatjes zonder industrie zich permitteren. Als Nederland zijn CO2-uitstoot zou willen compenseren door bomen te planten, die in de loop van de komende 30 jaar de CO2 zullen vastleggen die wij in een jaar uitstoten, dan zou al snel de wereld te klein zijn om alle bomen die geplant moeten worden te bevatten. Daar helpt geen in het Latijn gesteld contract aan.

15 januari 2008 Boer zoekt vrouw

Trouw meldt dat de kijkcijfers ‘Boer zoekt vrouw’ de pan uitrijzen. Ik wijs er op, dat ‘de pan uitrijzen’ volgens Van Dale betekent ‘onbeheersbaar worden’. Ik zie niet in wat er onbeheersbaar is aan het feit, dat 3,8 miljoen mensen afstemmen op een televisieprogramma, hoe onbenullig ook. Daar kunnen makkelijk 10 miljoen of meer mensen naar kijken.

9 april 2008 AOW-bonus

Eigenaardig dat het nog niemand is opgevallen, dat de zogenaamde AOW-bonus van minister Donner een sigaar uit eigen doos is! Wie een jaar langer doorwerkt krijgt een jaar later AOW, en het bedrag wordt dan 5% hoger, wie twee jaar doorwerkt krijgt daarna 10% meer AOW. Eén jaar uitgespaarde AOW, uitgesmeerd over een nog te verwachten resterende levensduur van 20 jaar, levert een besparing op van precies de 5% die Donner als ‘bonus’ wil geven.

10 juni 2008 Arbeidsjaren

Een standaard reactie op de vraag naar de toekomstige pensioenleeftijd komt van mensen als Piet Otter te Oentsjerk (Trouw, 10 juni 2008). Hij rekent zichzelf tot de generatie die op zijn 16^e begon met werken. Daarom vind hij voor zijn generatie pensioen na 40 arbeidzame jaren gepast, dat wil zeggen toen hij 56 (!) was. Maar wie lang heeft gestudeerd, mag van Otter wel met 67 of 68 met pensioen. Deze redenering ben ik zat!

Ik ben ook op mijn 16^e begonnen met werken. Toen zat ik namelijk op de HBS, waar ik op mijn 18^e mijn diploma heb gehaald. Dat was hard werken, zo’n 45 tot 50 uur per week. Daarna heb ik 6 jaar in Delft gestudeerd. Ook dat was hard werken, 45 tot 50 uur in de week. Daarna heb ik 37 jaar betaald werk gedaan en ben een half jaar geleden op mijn 61^ste gestopt, na 45 jaren werk sinds mijn 16^e. Heb ik daarom nu minder recht op pensioen dan de heer Otter, die vind dat je moet kijken naar het aantal jaren dat iemand heeft gewerkt? Ik denk, dat hij bedoelt ‘het aantal jaren dat iemand betaald werk heeft gedaan’. Maar is dat relevant? Voor sommige werkzaamheden moet men nu eenmaal eerst een hele tijd onbetaald studeren voor men betaald werk kan doen. Die studiejaren zijn ook tropenjaren, die best mogen worden meegeteld. Overigens vermoed ik – hoewel ik de salarisstrookjes van de heer Otter niet ken – dat ik in die 37 jaar wel ongeveer evenveel verdiend heb dan hij in zijn 40 of 45 jaren. Dus aan mijn belastingafdracht aan de samenleving – die ik altijd blijmoedig heb voldaan – hoeft het niet te liggen!

7 oktober 2008 Koersval

Trouw gaf op 7 oktober op de voorpagina een verfrissende grafiek, waarmee Lex Hoogduin van Robeco liet zien, dat op lange termijn gezien de beurskoersen er nog niet zo slecht voor staan. Een nuchter geluid waar behoefte aan was! Maar ik vind zijn analyse te simpel: neem een goed en een slecht jaar ongeveer 25 jaar geleden, en tel er elk jaar 5% bij, en dan heb je een bandbreedte voor de gemiddelde ontwikkeling. Statistisch vind ik dat erg zwak. Waarom alleen gekeken naar die 2 jaren, en waarom een jaarlijkse stijging van 5%? Voor een professioneel vermogensbeheerder levert dit een leuk excuus voor korte-termijn-verliezen, maar voor een reëel beeld is een betere analyse nodig.

Een periode van 25 jaar is te kort, als de laatste 13 jaar van die periode werden overheerst door hypes. Voor een goed beeld moeten we langer terugkijken, en de trend in zijn geheel bezien, inclusief de hypes.

Bovenstaande grafiek laat de ontwikkeling van de koersen in Amsterdam zien van 1951 tot heden met de trend daarin. Vanwege de enorme groei in die periode is in de figuur de logaritme van de koersen uitgezet. Daarin is een lineaire trend zichtbaar. Gemiddeld is in deze periode de logaritme van de AEX (en zijn voorloper) met 0,039 per jaar toegenomen. Het groeipercentage was dus 9% per jaar, geen 5% (10 tot de macht 0,039 is 1,09). De werkelijke koersen slingerden romdom de trendlijn, met golfbewegingen die 5 tot bijna 20 jaar duurden. De internethype omstreeks het jaar 2000 was zo’n golf, die niet heel sterk afwijkt van wat in de jaren 60 en 70 gebeurde. In juli 2007 zaten de koersen dicht bij de trendlijn, nu zitten ze er weer flink onder. En ik durf te voorspellen, dat ze tussen nu en het jaar 2030 weer boven de trendlijn zullen komen. Voor de pensioenen hoeven we dus niet bang te zijn.

4 november 2008 Economie komt tot stilstand?

‘Crisis brengt economie EU tot stilstand’ meldt Trouw op de voorpagina. Wat een onzin! Bij lezing van het artikel blijkt dat alleen maar de groei van de economie tot stilstand komt, en dat de economie in Engeland mogelijk met 1 procent zal krimpen. Dat is iets heel anders! Komt een trein die op 99% van zijn oorspronkelijke snelheid rijdt tot stilstand? Van een krant die duurzaamheid hoog in het vaandel heeft staan had ik meer verwacht dan het napraten van deze economenprietpraat. We lazen vorige week ook, dat als de groei van de economie wereldwijd zo doorgaat als de laatste 5 jaar, dat we dan al in 2032 twee planeten aarde nodig hebben. En als de hele wereld zou willen leven zoals wij, dan hebben we nu al twee planeten nodig. Als de groei van de economie tot stilstand komt, dan is dat dus een zegen voor de aarde, de natuur en de mensheid!

Maar dit is een wijsheid waar economen nog niet aan toe zijn. Zij voorspellen 1 miljoen werklozen als gevolg van deze ‘stilstand’. Hoezo? Is 1% minder gemiddelde omzet zo desastreus, dat 1 miljoen mensen ontslagen moeten worden? De wereld heeft dringend behoefte aan politici en economen die niet aan groei verslaafd zijn, maar kunnen omgaan met stabiliteit en duurzaamheid.

10 december 2008 Schijnwetenschap

In 1964 ging ik met 6 klasgenoten van de HBS in Delft studeren. Voor 4 van hen bleek de technische studie te moeilijk. Zij zwaaiden na een half jaar om naar economie in Rotterdam. Deze ervaring, gevoegd bij de simplistische economielessen die ik op de HBS heb genoten, heeft voor mijn verdere leven het beeld van de economische wetenschap bepaald. Nu we in de huidige crisis dagelijks economen op de televisie hun visie zien geven, wordt dit beeld alleen maar bevestigd. Economen komen niet verder dan het geven van verklaringen achteraf. Geen enkele bankdirecteur heeft de gevolgen van de Amerikaanse hypotheekcrisis zien aankomen. Ze handelden in producten die ze zelf niet begrepen. Ook de toezichthouders, allemaal gestudeerde economen, deden niets, omdat over deze ingewikkelde producten niets in hun voorschriften stond. Maar ze kunnen wel achteraf verklaren hoe het kon gebeuren, en waarom zij er niets aan konden doen.

Deze alom gebleken onbekwaamheid belet economen niet om met grote stelligheid beweringen te blijven doen. Weliswaar zegt elke econoom iets anders, en zegt eenzelfde econoom vandaag iets anders dan een maand geleden, maar de stelligheid waarmee de beweringen gedaan worden is er niet minder om.

Het Centraal Planbureau voorspelt voor 2009 economische krimp, een oplopende werkloosheid en een oplopend financieringstekort. Maar gelukkig daalt de inflatie volgens het CPB in 2009 tot 1,5% en in 2010 tot 1%, mede dankzij de dalende olieprijs. Het CPB meent blijkbaar dat er gefundeerde uitspraken mogelijk zijn over de olieprijs in 2010. Een half jaar geleden kostte de olie $150 per vat. De regering heeft – in een begroting die is door gerekend door het CPB – de aardgasopbrengsten in de begroting voor 2009 gebaseerd op een olieprijs van $120. Thans staat die op $40, en het CPB denkt, dat dit wel ongeveer zo blijft tot 2010.

Ik voorspel niets, maar het zou mij zeer verbazen als deze voorspellingen uitkomen. De voorspellingen van het CPB hebben een zeer beperkte houdbaarheid, niet veel meer dan één maand. Dat is iets beter dan de weersverwachting, maar ongeschikt om iets te zeggen over 2009 en 2010. Toch doen deze economen dit! Het komt op hetzelfde neer als wanneer het KNMI aan boeren adviezen zou geven op grond van een voorspelling van het weer in de komende zomer. Het KNMI weet dat het dat niet kan, en doet zoiets dan ook niet. Het CPB weet ook wel, dat ze niets kunnen voorspellen, maar ze doen het toch, want ze zijn er voor in het leven geroepen en ze worden er voor betaald. Ik noem dit onverantwoorde schijnwetenschap, waar helaas een groot deel van de politiek en journalistiek gevoelig voor is.

Het is overigens niet hun schuld, dat economen niets kunnen voorspellen. De wereldwijde economische ontwikkeling is de optelsom van de individuele beslissingen van miljarden burgers en miljoenen bedrijven en overheden. Al die beslissingen zijn in meerdere of mindere mate psychologisch beïnvloed en extreem gevoelig voor de waan van de dag. Dat is een veel te ingewikkeld systeem om prognoses voor te maken: de daarvoor noodzakelijke gegevens en theorieën zijn niet beschikbaar. Om precies dezelfde reden zijn weersverwachtingen op een termijn langer dan ongeveer een week niet mogelijk. De economie zou een echte wetenschap worden, als men een deugdelijke berekening van de onzekerheden zou uitvoeren en zijn voorspellingen daar door zou laten leiden. In de natuurkunde kent men het onzekerheidsprincipe van Heisenberg. Zoiets heeft de economie ook nodig.

Gelukkig trekt het CPB wel de enig juiste conclusie voor de regering: niet in paniek raken en geen nieuwe dingen doen, de verdere ontwikkelingen afwachten. Bondskanselier Merkel komt in Duitsland tot precies dezelfde conclusie. Zij weet dat je niets moet doen als je niet weet wat dat voor gevolgen heeft. Een wetenschappelijk juiste houding. Maar Merkel is dan ook geen econoom, maar natuurkundige.

2 januari 2009 Overzicht fiscale maatregelen

Heel interessant, die pagina’s ‘uw inkomen in 2009’ (Trouw 2 januari, pagina 12-13). Maar al die cijfertjes zeggen de gemiddelde lezer alleen iets, als duidelijk is hoeveel ze omhoog of omlaag gaan. Helaas staat de vergelijking met 2008 er maar bij een paar tabellen bij. Alle overige cijfers zijn zonder uitgebreid dossieronderzoek niet leesbaar. Een betere presentatie staat in Elsevier, 3 januari, pagina 23-24.

20 februari 2009 Ondergrondse CO2-opslag

De bevolking van Barendrecht is tegen het opslaan van CO₂ onder hun woonwijk. Juridische CO₂-experts denken dat de bevolking de rechtzaken wel zal verliezen, maar uitvoerder Shell vreest voor imagoschade van de gebruikte methode. Ik kan me de bezwaren van de bevolking voorstellen. Als er ooit een CO₂-gasbel vrijkomt in een woonwijk is dat rampzalig. In hoge concentraties werkt het gas verstikkend en omdat het zwaarder is dan lucht, blijft het aan de grond hangen als er weinig wind is. Maar deze risico’s moeten niet overdreven worden. Ik wil best geloven dat de door Shell gebruikte transportmethode veilig is. Als het gas eenmaal tweeduizend meter onder de grond zit, blijft het daar wel zitten. Maar ik vraag me af of de methode wel zin heeft. Het staat namelijk niet vast, dat CO₂ de oorzaak is van de opwarming van de aarde.

Het broeikaseffect is reëel. Zonder de beschermende werking van de atmosfeer zou het op aarde achttien graden onder nul zijn. De aarde verliest warmte in de vorm van infrarode straling. Er zijn gassen in de atmosfeer, die er voor zorgen, dat een deel van die straling geabsorbeerd wordt. Het gevolg is, dat de temperatuur op aarde ruim 30 graden hoger is dan wanneer er geen atmosfeer was. Het leven op aarde dankt daaraan zijn bestaan.

De twee belangrijkste broeikasgassen zijn CO₂ en waterdamp. Zij absorberen infrarode straling van verschillende golflengten. Samen zorgen zij er voor, dat ongeveer 60% van de infrarode straling geabsorbeerd wordt. De bijdrage van CO₂ aan deze absorptie is klein want er zit veel meer waterdamp in de lucht dan CO₂ en waterdamp absorbeert infrarode straling op meer golflengten. Het is daarom twijfelachtig of de opwarming die zich tussen 1970 en 2000 voordeed aan een toename van CO₂ kan worden geweten. De laatste 7 jaar is een daling van de gemiddelde wereldtemperatuur gemeten.

Het effect van waterdamp op het broeikaseffect is ingewikkeld. De concentratie waterdamp varieert van bijna nul boven woestijnen en in de stratosfeer tot enkele procenten boven zee en in regengebieden. Waterdamp condenseert tot wolken. Die hebben een dubbel effect op de temperatuur: ze weerkaatsen het zonlicht en zorgen voor afkoeling, maar ze houden de uitstraling tegen en zorgen voor opwarming. We kennen dat van winternachten, waarin de vorst getemperd wordt door wolken.

Uit alleen de absorptie van infrarode straling door CO₂ is de verhoogde opwarming van de aarde niet te verklaren. De klimaatwetenschap heeft de opwarmingstheorie voorlopig gered met ingewikkelde computermodellen die rekening houden met wisselwerkingen tussen oceanen, atmosfeer en biosfeer. Het blijkt inderdaad mogelijk de computer te laten uitrekenen, dat CO₂ verantwoordelijk is voor een halve graad opwarming van de aarde. Maar dat bewijst niets: men kan een computer alles laten berekenen. Er zijn inmiddels vele tientallen verschillende modellen, want er wordt erg veel geld voor dit onderzoek uitgetrokken. Die modellen komen tot uiteenlopende uitkomsten, maar in de publiciteit overheersen de voorspellingen van een enorme opwarming. Over het effect van waterdamp en wolken zijn de computermodellen het niet eens. Door een hogere temperatuur komt er meer waterdamp in de lucht en ontstaan meer wolken, maar men weet niet in welke richting het broeikaseffect daardoor wordt beïnvloed: warmer of kouder? In de wetenschappelijke rapporten van het IPCC wordt dit onomwonden toegegeven. In de beleidsmatige aanbevelingen en in de publiciteit verdwijnen de onzekerheden grotendeels.

Deze feiten zijn controleerbaar voor iedere natuurwetenschapper die zich enigszins in de materie verdiept. Waarom gelooft desondanks 97% van degenen die in een vooraanstaand klimaattijdschrift publiceren (volgens een recente bijdrage op de website van The Telegraph) dat CO₂ de grote veroorzaker van het broeikaseffect is? Het antwoord is heel simpel: het is niet goed voor je carrière en voor je onderzoekgeld om te twijfelen aan de opwarmingstheorie. Dit geldt ook voor beleidsmakers en misschien ook wel voor journalisten. Onder degenen die de opwarmingstheorie ter discussie durven te stellen bevinden zich opvallend veel gepensioneerden.

Als CO₂ niet de oorzaak is van de opwarming van de aarde, dan is de ondergrondse opslag zinloos. Het is duur, het kost extra energie en het helpt niet. In tijden van economische crisis kunnen bedrijven en overheden hun geld beter besteden. CO₂ hoort in de lucht, niet in de grond.

23 februari 2009 Pensioenen

De vraag hoe de pensioenfondsen binnen 5 jaar hun dekkingsgraad kunnen verhogen is niet moeilijk: daarvoor moeten de beurskoersen 25 % stijgen. Daar kan men geen plan voor maken, dat moet men afwachten. Maar op statistische gronden is zo’n stijging tamelijk waarschijnlijk. Als de toezichthouders zekerheid eisen, dan rest er slechts één remedie: uitsluitend beleggen in staatsobligaties.

20 maart 2009 Pensioencrisis

Het openingsverhaal van Trouw over de gevolgen van de pensioencrisis is weer zo’n staaltje van bangmakerij, waarvan de media genieten in deze crisistijd. Wie in 1950 geboren is, zou volgens het CPB 30.000 euro pensioen verliezen. Het blijkt te gaan om een verlies over de hele looptijd van het pensioen. Dat is dus ongeveer 2000 euro per jaar. Wie zo verstandig is geweest om er voor te zorgen, dat zijn huis op zijn 65^ste wordt afgelost, kan wel tegen zo’n stootje, dus zo’n grote ramp is een verlies van 2000 euro per jaar niet. Maar de vooronderstellingen van het hele verhaal zijn ook helemaal fout. Bij de zogenaamde dekkingsgraad wordt verondersteld, dat de beurskoers en de rente de komende 30 jaar zo laag zullen blijven als nu. Dat is natuurlijk zeer onwaarschijnlijk en onzinnig: een pensioen dat in 2020 zal worden uitgekeerd moet kunnen worden betaald op basis van de beurskoers en de rentestand van nu, en anders moeten de pensioenen verlaagd worden. Het wordt hoog tijd, dat hier eens verstandige rekenaars mee aan de slag gaan!

11 april 2009 Opwarming

In het commentaar van zaterdag 11 april roept Trouw o.a. op tot hoop, ‘nu de opwarming van de aarde in hoog tempo doorgaat.’ Deze hoop is al enigszins vervuld. In tegenstelling tot wat de media bijna dagelijks beweren is de aarde sinds februari 1998 niet meer verder opgewarmd. In de laatste 11 jaar is de wereldgemiddelde temperatuur ongeveer 0,25 graden gedaald. Wie dit niet gelooft kan het nakijken bij de Climate Research Unit (University of East Anglia), http://www.cru.uea.ac.uk/cru/data/temperature/hadcrut3vgl.txt.

De wereldtemperatuur stijgt niet sinds 1998. Waarschijnlijk verwart de redactie de opwarming met de co₂-concentratie in de lucht, die inderdaad wel doorgaat. Maar de temperatuur doet niet wat hij volgens de klimaatmodellen zou moeten doen. In een gezonde wetenschap is er dan maar één conclusie mogelijk: de modellen zijn fout en opwarmingshypothese moet verworpen worden. `

7 juni 2009 Het klimaatalarmisme van de media

Filmmaakster Franny Armstrong zegt dat je emotie nodig hebt om de klimaatboodschap te brengen. Daarmee kan ze mooi verhullen dat haar film ‘The Age of Stupid’ een loopje neemt met de wetenschappelijke feiten. Emotie is geen wetenschap, dus met emotie kun je lekker de feiten naar je hand zetten. Verder maakt ze gretig gebruik van de pseudowetenschap van Al Gore: presenteer extreme en onwaarschijnlijke scenario’s als feiten, geef alleen aandacht aan ongunstige aspecten van klimaatverandering, en verzwijg alle tegenargumenten en gunstige ontwikkelingen. Met zo’n verhaal kun je een Nobelprijs winnen, dat is gebleken, niet de wetenschappelijke prijs, maar de – dikwijls omstreden – politieke prijs voor de vrede.

Franny Armstrong kan met deze film bij voorbaat rekenen op een gewillig oor van de media. Die brengen graag alarmverhalen, en praten Al Gore na, zonder zelf de feiten te onderzoeken. Een toekomstscenario voor 2055, waarin het operagebouw van Melbourne in brand staat en grote delen van Europa onder water staan, is klinkklare nonsens. Bij elke extreme weersituatie denkt men dat die het gevolg is van klimaatverandering. Droogte, regenval, stormen, hittegolven en sneeuwstormen worden allemaal op het conto van de door de mens veroorzaakte klimaatverandering geschoven. Maar uitschieters zijn er altijd geweest. Die horen bij het weer. Er is geen solide wetenschappelijke basis om aan te nemen dat weerextremen zich vaker zullen herhalen dan in vroeger eeuwen.

Kranten – en Trouw vormt hierop helaas geen uitzondering – melden doorgaans alleen slecht klimaatnieuws en negeren positieve ontwikkelingen. In 2005 dacht men dat het grote aantal tropische cyclonen van dat jaar het gevolg was van co₂-uitstoot. Na de rustige seizoenen van 2006, 2007 en 2008 horen we daar niets meer over. Statistisch is er geen opwaartse trend.

In 2007 en 2008 gold het smelten van het zee-ijs in de Noordelijke IJszee als de voorbode van het verdwijnen van de ijskappen. Aan het eind van de winter van 2009 bleek het poolijs echter veel dikker te zijn dan men verwacht had. Dat heeft Trouw nog niet gemeld.

In 2002 waren er veel overstromingen in Centraal Europa, o.a. in Praag en Dresden. Dit heeft Franny Armstrong waarschijnlijk geïnspireerd tot haar beeld van een ondergelopen Europa in 2055, maar onderzoek heeft allang uitgewezen, dat deze overstromingen niets met klimaatverandering te maken hadden. De Duitse onderzoeker Mudelsee heeft aangetoond, dat er in 500 jaar geen opwaartse trend is te zien in het aantal overstromingen van de Elbe en de Oder in het zomerseizoen. In het winterseizoen is er zelfs een dalende trend: dit komt omdat de rivieren door de mildere winters minder vaak bevriezen. Daardoor is er aan het eind van de winter minder dijkbeschadiging door ijsgang. En de zeespiegel stijgt maar twee millimeter per jaar, dus daardoor kan Europa in 2055 ook niet onderlopen.

De hittegolven in Europa in 2003 en in Australië in 2009 zijn ook wel aangemerkt als klimaatverandering, maar zij vallen volledig binnen de natuurlijke variatie van het weer.

Al Gore suggereert dat de ijsbeer op uitsterven staat, omdat er vier verdronken ijsberen zijn gevonden. Hij zegt niets over de bloeiende populatie van 30.000 ijsberen in het Noord-Amerikaanse poolgebied. De bevolking van Alaska heeft zich tot het Amerikaanse Congres gewend om te voorkomen dat er een jachtverbod op de ijsbeer werd uitgevaardigd.

Als gevolg van de hogere co₂-concentratie in de lucht groeien planten 25% beter dan een eeuw geleden. Gelukkig maar, met meer dan 6 miljard mensen te voeden! Dit gunstige effect van het gebruik van fossiele brandstoffen horen we nooit van de klimaatlobby. We zouden – naar het voorbeeld van Al Gore en Franny Armstrong – wereldwijde hongersnoden kunnen voorspellen als we geen fossiele brandstoffen meer gebruiken.

Door alleen maar aandacht te geven aan slecht klimaatnieuws versterken de media het beeld van een planeet die te gronde gaat door menselijk handelen. Door te blijven herhalen dat de aarde steeds sneller opwarmt – terwijl de gemiddelde temperatuur na februari 1998 al meer dan 11 jaar een dalende trend vertoont – wordt door de media opzettelijk een misleidend beeld gecreëerd. Het aanpassingsvermogen van de natuur en van de mens is veel groter dan de doemdenkers suggereren.

13 juli 2009 Klimaattop

Er valt nog wel meer af te dingen op het klimaatakkoord van de wereldleiders dan Trouw doet in het commentaar van 13 juli. De wereldleiders hebben een maximum van 2 graden gesteld aan de opwarming en ze denken dat te bereiken door de co₂ –uitstoot met 80% te verminderen. Maar we weten helemaal niet hoeveel invloed de mens heeft op het klimaat. We weten niet, hoe gevoelig het klimaat is voor co₂. Er zijn eminente geleerden, die denken dat dit veel minder is dan vaak wordt aangenomen. Zonder enige beperking van de emissies is de temperatuur de laatste 11 jaar niet gestegen (zie: http://www.cru.uea.ac.uk/cru/). Een feit is ook, dat de activiteit van de zon de laatste paar jaar zeer minimaal is, en dat zonnespecialisten verwachten, dat de zon op weg is naar een langere periode van geringe activiteit. De zon heeft in het verleden wel vaker voor sterke afkoeling en opwarming gezorgd, zonder dat de zon zich afvroeg hoeveel co₂ de mens uitstootte. Denk aan de Kleine IJstijd (1600-1750) en de Middeleeuwse Warme Periode (1000-1100). Het is dus maar de vraag, of het omarmen van de 2-gradennorm door de wereldleiders zo verstandig is. Laten we hopen, dat de ze zich in Kopenhagen vollediger op de hoogte laten stellen van de wetenschappelijke feiten!

8 oktober 2009 Veilige twee graden niet haalbaar

Trouw meldt (8 oktober, pagina 10) dat een ‘Veilige twee graden in 2020 niet haalbaar’ is.

Deze kop is onjuist. In het artikel wordt gesteld, dat het onhaalbaar is, de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met 25-40% te verminderen ten opzichte van 1990. Dat lijkt mij volkomen juist. Het is absoluut onmogelijk om over 11 jaar 25-40% van de benodigde energie op te wekken zonder broeikasgassen uit te stoten. Dat kan alleen door de wereldeconomie vrijwel stil te leggen. Maar dit betekent absoluut niet, dat het ‘dus’ in 2020 meer dan twee graden warmer wordt. Het is een door journalisten en politici veel gemaakte fout, dat men de uitkomst van computermodellen verwart met de werkelijkheid. Volgens de computermodellen zou het de laatste 11 jaar al een halve graad warmer moeten zijn geworden. Maar de natuur speelt geen computerspel, en het is de laatste 11 jaar helemaal niet warmer geworden. Ik kan me voorstellen dat veel krantenlezers dit niet geloven, omdat ons bijna dagelijks wordt wijsgemaakt dat de aarde steeds warmer wordt. Dit is echter niet waar. Men kan dat nakijken op http://www.cru.uea.ac.uk/cru/data/temperature/hadcrut3vgl.txt . Daar staat van maand tot maand hoeveel de gemiddelde wereldtemperatuur is gestegen ten opzichte van het gemiddelde van 1961-1990. Voor 2009 staat die gemiddelde stijging t/m september op 0,43 graden. Van de laatste 11 jaar waren 1998, 2001, 2002, 2003, 2004, en 2005 warmer dan de eerste 9 maanden van 2009. De gemiddelde trend in 11 jaar is niet stijgend. Ik zie geen enkele reden, waarom de natuur in de komende 11 jaar wel gehoorzaam zou zijn aan de computermodellen. Een temperatuurstijging van minder dan twee graden in 2020 is dus heel goed haalbaar.

28 oktober 2009 James Hansen

Het is jammer, dat Trouw over het klimaat uitsluitend alarmisten aan het woord laat. James Hansen (Trouw 28 oktober, pag 25) heeft de reputatie dat hij de zaken zo overdreven mogelijk voorstelt, om maximaal angst aan te jagen. In de jaren 70 voorspelde hij een nieuwe ijstijd. Hij verzet zich doorgaans tegen openbaarmaking van de gegevens waarop zijn conclusies berusten. Ook nu geeft hij geen enkel argument waarom de co₂-concentratie naar 350 ppm zou moeten. Geen enkele serieuze wetenschapper denkt, dat de ijskappen van Groenland en Antarctica de komende eeuw zullen smelten. In het tempo dat tot dusver is gemeten duurt het voor Groenland 12.000 jaar voor de ijskap weg is, en tegen die tijd zit de aarde in een nieuwe ijstijd. De ijskap van Antarctica groeit zelfs een beetje. Verhalen over metershoge zeespiegelstijgingen bij 450 ppm co₂ zijn uit de lucht gegrepen.

Dit is zeer eenzijdige berichtgeving! Ik adviseer u ook eens een interview te plaatsen met Dick Thoenes, Hans Labohm, Hendrik Tennekes, Craig Idso, Henrik Svensmark, Roy Spencer, Vincent Gray of honderden anderen die onbevooroordeeld over het klimaat hebben nagedacht.

13 november 2009 Pensioenen

De heer Coppoolse vergist zich. Als gepensioneerden elk jaar 2,5 % inflatiecorrectie mislopen is het verlies in het eerste jaar 250 euro per 10.000 en in het 15^e jaar het door hem genoemde bedrag van 4483 euro. Het totale verlies is de optelsom over de 15 bedragen. Dat is 33.802 euro, nog meer dan in het onderzoek genoemde 28.960 euro. Maar gepensioneerden kunnen zich troosten met de wetenschap, dat het zeer onwaarschijnlijk is dat

1. de inflatie 15 jaar lang 2,5% is
2. de pensioenfondsen 15 jaar lang geen enkele compensatie geven

Immers de meeste pensioenfondsen zitten nu al weer in de buurt van een dekkingsgraad van 105%. Bij een AEX van 350 kan er in 2010 geïndexeerd worden.

24 november 2009 Propagandaoorlog

Klimaatgoeroe Kevin Trenberth noemt het niet toevallig dat juist voor de Kopenhagen-conferentie 1000 belastende e-mails naar buiten komen waaruit blijkt, hoe men op het Britse klimaatonderzoekinstituut de werkelijkheid naar zijn hand probeert te zetten. Natuurlijk is dat niet toevallig! Het is ook niet toevallig, dat de media elke dag laten zien dat ijsbergen smelten, wat elk jaar gebeurt. En het is evenmin toevallig, dat wetenschappers in hoog tempo naar buiten komen met nieuwe onrijpe ideeën over catastrofale gevolgen van driekwart graad opwarming, die niet eens met zekerheid aan menselijke oorzaken kan worden toegeschreven. Het smelten van een deel van het poolijs in 2006 en 2007 was bijvoorbeeld het gevolg van afwijkende stromingspatronen, niet van gestegen temperaturen. Het smelten van het poolijs was niet ongebruikelijk: in 1940 en 1910 gebeurde dat ook. De temperatuur stijgt al 12 jaar niet meer. De zeespiegel stijgt niet met een meter per eeuw, maar met 2 mm per jaar. Er is rond Kopenhagen een pure propaganda-oorlog gaande. Trouw blaast dapper zijn partij mee. Met goede journalistiek en wetenschap heeft het allemaal niets meer te maken.

5 december 2009 Onheilsprofeet krabbelt terug

Proficiat, beste redactie! Eindelijk komt Trouw met een realistisch artikel over de klimaathysterie. Hans Labohm veegt hiermee in één klap het alarmistische verhaal van James Hansen van tafel (‘Opeens gaat de opwarming hard’, Trouw van 29 oktober j.l.). Als u vanuit deze intentie de komende weken de klimaatconferentie in Kopenhagen verslaat, kunnen de Trouw-lezers op het goede spoor worden gezet. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.

17 december 2009 Klimaatdebat

Het is goed, dat Trouw het debat geopend heeft tussen klimaatsceptici en klimaatalarmisten. Econoom Hans Labohm liet zien, dat de aarde de laatste 10 jaar niet is opgewarmd. Eerder is de aarde wel opgewarmd, maar dat liet hij niet zien. Politicoloog Maarten Hayer meldde dat er harde bewijzen zijn, dat de co₂-concentratie in de lucht de laatste 800.000 jaar niet zo hoog is geweest als nu, en dat het 90% zeker is, dat het grootste deel van de opwarming in de laatste 50 jaar is toe te schrijven aan uitstoot van broeikasgassen. Docent politieke communicatie Rens Vliegenthart constateert, dat de media klimaatsceptici heus niet alle ruimte geven, maar dat de sceptici te gemakkelijk weg komen met hun verhaal. Ze zouden meer op de pijnbank gelegd moeten worden.

De sceptici worden in Trouw weggezet als een klein populistisch groepje aangevoerd door een econoom die niet begrijpt hoe klimaatstatistiek werkt. 99% van de wetenschap zou het met lijn van Diederik Samson eens zijn.

Het wordt tijd dat een natuurwetenschapper een duit in het zakje doet. Het is niet waar, dat 99% van de wetenschap over het klimaatprobleem op één lijn zit. De literatuur is niet eenduidig. Er zijn vele voorbeelden van wetenschappers die aanvankelijk het broeikasverhaal geloofden. Ze gingen af op wat ze hoorden van anderen. Maar toen ze zelf in de literatuur kennis namen van het bewijsmateriaal constateerden ze, dat het niet klopt. Het bekendste voorbeeld is de vroegere Franse minister van Onderwijs, Claude Allègre, een eminent wetenschapper (geochemicus). Zeg maar de Franse variant van Ronald Plasterk. Na bestudering van de literatuur was zijn conclusie, dat de oorzaken van klimaatverandering niet bekend zijn. Zelf de literatuur bestuderen, dat zou Ronald Plasterk ook eens moeten doen. Wie weet, komt hij tot dezelfde conclusie als zijn Franse collega. Daarvoor moet hij niet zijn ambtenaren aan het werk zetten: die geven het politiek gewenste antwoord.

In de wetenschap telt niet het aantal voor- of tegenstanders. Het gaat om het argument. De 99% medestanders van Diederik Samson (als die zouden bestaan) hebben niet per definitie meer gelijk dan die 1% (of meer) sceptici. Eén artikel dat het bewijs van het een of van het ander levert zou voldoende zijn, maar dat artikel moet nog geschreven worden.

Het enige ‘bewijs’ dat broeikasgassen de aarde opwarmen komt uit de computer. Met modellen heeft men uitgerekend, dat de aarde zonder emissie van broeikasgassen sinds 1960 ongeveer 0,6 graden minder had moeten opwarmen. Empirisch bewijs is er niet. Uit de modellen volgt ook, dat de atmosfeer op grotere hoogte (6-10 km) meer zou moeten opwarmen dan aan de grond. Dat heeft men niet kunnen meten. De modellen voorspellen, dat de oceanen op grotere diepte moeten opwarmen. Dat doen ze niet, volgens een wereldwijd systeem van automatisch duikende weerstations, dat hier speciaal voor is ingericht.

We weten dus niet zeker, dat de opwarming door broeikasgassen is veroorzaakt. Het kan heel goed natuurlijke variatie zijn. De aarde warmt al sinds 1800 op, na het einde van de Kleine IJstijd. Boven op die natuurlijke opwarmingstrend ligt een cyclus met een periode van ongeveer 60 jaar met afwisselend opwarming en afkoeling. Dat wordt veroorzaakt door veranderingen in de oceaanstromingen en activiteit van de zon. Volgens die 60-jarige cyclus is de aarde nu aan een fase van afkoeling toe, die in combinatie met de langzame natuurlijke opwarming leidt tot stagnerende temperaturen en de komende decennia waarschijnlijk tot lichte afkoeling. In tegenstelling tot de broeikastheorie is deze theorie wel in overeenstemming met de waarnemingen.

We weten ook niet zeker dat de co₂-concentratie in 800.000 jaar nooit zo hoog is geweest als nu. Dat bewijs komt uit boorkernen uit de ijskappen van Groenland en Antarctica. Die methode berust op de veronderstelling, dat ingevroren luchtbelletjes in die ijskappen 800.000 jaar precies op hun plaats zijn gebleven en niet van samenstelling veranderd. Dat is zeer onzeker. Uit de grootte van de huidmondjes van berkebladeren, die in de Peel zijn opgegraven leidt men af, dat er 10.000 jaar geleden evenveel co₂ in de lucht zat als tegenwoordig.

De gevolgen van klimaatverandering worden door sceptici anders beoordeeld dan door alarmisten. De zeespiegel stijgt maar weinig: sinds 1993 2,7 mm per jaar volgens satellietmetingen, maar de laatste 5 jaar slechts 1,6 mm per jaar. In dat tempo duurt het 800 jaar, voor de zeespiegel meer dan 130 cm stijgt. Zo’n stijging kan Nederland hebben, want dat is de norm van de commissie-Veerman. Ook de Maladieven hebben de komende paar eeuwen weinig te vrezen. Droogte in Afrika wordt in de media vaak toegeschreven aan broeikasgassen, maar dat kunnen zelfs de computermodellen niet bewijzen. Perioden van droogte zijn er in Afrika altijd geweest. De helft van de computermodellen kan de droogteperioden van de laatste halve eeuw niet simuleren. De computermodellen die achteraf wel droogte in Afrika voorspellen hebben het altijd mis met het beginmoment en de duur van de droogte. Een relatie tussen stormen en opwarming is er ook niet. Dat werd wel beweerd na het heftige tropische cycloonseizoen van 2005, maar in 2009 stond de cycloonactiviteit op een minimum sinds 1979. De ontwikkeling van de totale geaccumuleerde cycloonenergie vanaf 1979 laat geen enkele relatie met de uitstoot van broeikasgassen zien.

En zo kan ik doorgaan: er is geen relatie tussen emissie van broeikasgassen en de uitsterving van biologische soorten, de ijsbeerpopulaties zijn drie maal zo groot als in 1970, het zee-ijs rond Antarctica neemt in omvang toe, de temperatuur op de Zuidpool daalt, verzuring van de oceanen is een nieuwe bluf van alarmisten, nu andere rampen tegenvallen. Uit satellietbeelden blijkt, dat het door bosbranden verwoeste gebied de laatste jaren niet groter is dan in 1980. Er zijn in Nederland niet meer hittegolven dan 60-90 jaar geleden. Er is geen betrouwbare statistiek die aangeeft, dat mensen als gevolg van klimaatverandering sterven. De WHO heeft beweerd, dat 2,5% van de malariadoden te wijten zijn aan het klimaat, maar in geen enkel Afrikaans land heeft men een relatie kunnen bevestigen tussen klimaatverandering en malaria. Wel tussen malaria en DDT-gebruik, maar dat is wat anders.

Conclusie: vrijwel alle onheil dat door het klimaat zou zijn veroorzaakt komt uit de computer. In de werkelijkheid zijn er geen bewijzen van te vinden. En zelfs voor de oorzaak van de klimaatverandering moet de wetenschap vertrouwen op de computer. Maar de natuur speelt geen computerspel. Ik nodig de heer Vliegenthart gaarne uit mij op de pijnbank te leggen!

17 december 2009 Klimaatsceptici

Communicatiekundige Rens Vliegenthart schijnt te denken, dat 99% van de wetenschappers het over het klimaat eens is, en dat sceptici een klein clubje populisten zijn, die meer op de pijnbank moeten worden gelegd. Die 99% geldt misschien voor degenen die geloven dat het wel zal kloppen wat hun over het klimaatprobleem is verteld. Natuurwetenschappers die zelf kennis nemen van de literatuur denken er in meerderheid heel anders over. De bekendste is de Franse oud-minister Claude Allègre, die na bestudering van het bewijsmateriaal constateerde, dat de oorzaken van klimaatverandering onbekend zijn. Allègre is zo’n beetje de Franse Ronald Plasterk, een eminent wetenschapper, die minister van Onderwijs werd. Misschien kan Ronald Plasterk ook eens zelf de literatuur bestuderen? Dan kan hij zijn partijgenoot Samson op het goede spoor zetten. Maar Ronald: wel zelf doen! Uw ambtenaren geven alleen het politiek gewenste antwoord.

9 januari 2010 De druppel die de emmer doet overlopen

Één koude winter betekent niet, dat de opwarming van de aarde gestopt is. Daarin hebben de critici van VVD-kamerlid mevrouw Neppérus gelijk. Zij wil dat de regering de feiten over klimaatverandering onafhankelijk laat onderzoeken en ik denk, dat ze daar groot gelijk in heeft. Want de bewijzen dat de klimaatmodellen niet kloppen hopen zich op. Na het warme jaar 1998 zij er nu al 11 koelere jaren geweest. De laatste drie winters waren op het noordelijk halfrond bijzonder koud, alleen eerst nog niet in West-Europa. Vandaar dat in Europa het idee bleef bestaan, dat de aarde steeds sneller opwarmt. Maar nu heeft ook Europa een koude winter. Het kan dus nog steeds. Andere verschijnselen die door de klimaatmodellen zijn voorspeld blijven ook uit. Weerextremen nemen niet toe. Het aantal stormen is in Europa de laatste 30 jaar afgenomen. De tropische stormactiviteit was in 2009 terug op het niveau van 1979. De orkaan Katrina was geen bewijs van klimaatverandering. Er is wel droogte op de wereld, maar klimaatmodellen kunnen dat niet verklaren uit de opwarming. Rivieren in Europa overstromen niet vaker dan in vroegere eeuwen. De zeespiegel stijgt de laatste 5 jaar steeds langzamer. Het poolijs groeit de laatste jaren weer flink aan. Een ijsvrije Noordpool (een paar jaar geleden voorspeld voor 2015) is niet in zicht. Van de ijskap van Groenland smelt ieder jaar maar een 0,000084^ste deel af; die ijskap kan nog 10.000 jaar mee. We genoten de laatste 30 jaar in Nederland van evenveel tropische dagen als 60 tot 90 jaar geleden. Het warmterecord voor De Bilt staat nog altijd op naam van 27 juni 1947: 36,8 graden. Met de ijsbeer en andere biologische soorten gaat het prima. Schadelijke gevolgen van de vermeende verzuring van de oceaan zijn nog niet gebleken. Er zijn algensoorten, die het verhoogde aanbod van co₂ versneld opslaan in kalk, die naar de bodem zakt.

Elk van deze feiten op zichzelf bewijst niet, dat de opwarming stopt. Maar de emmer met bewijs tegen de klimaatmodellen wordt steeds voller. De huidige koude winter zou best eens de druppel kunnen zijn, waardoor die emmer overloopt. Dat dient de regering dus serieus te onderzoeken. Zij kan daarvoor rustig bij de wetenschap te rade gaan. Er zijn genoeg wetenschappelijke publicaties die dit alles onderbouwen. Alleen moet zij niet blindelings afgaan op het handjevol klimaatwetenschappers dat het VN-klimaatpanel in zijn greep heeft, en de indruk wekt dat duizenden wetenschappers achter hen staan. Het zijn er in werkelijkheid niet veel meer dan 50.

27 januari 2010 Draagvlak

Wat een ophef over een minister die de ledenraadpleging van de ANWB de doorslag wil laten geven. De minister heeft een voorstel ingediend bij de 2^e kamer. Daarbij heeft hij direct gezegd, dat draagvlak essentieel is bij de invoering. Het onderzoeken van dat draagvlak maakt dus onderdeel uit van zijn voorstel aan de kamer. De kamer kan daar in volle vrijheid over oordelen, en het staat de minister vrij om het voorstel in te trekken. Als dat de kamer niet zint, kan zij het overnemen als initiatiefvoorstel. Staatsrechtelijk is er helemaal niets aan de hand.

En het staat het volk altijd vrij, om de overheid te wantrouwen. We hebben nog nooit grote systeemwijzigingen zien passeren, waarbij niet een heleboel adders onder het gras zaten. Maar ook daarmee is staatsrechtelijk niets aan de hand. De overheid mag het volk om de tuin leiden. Er komen altijd verkiezingen om af te rekenen. Het staat het volk vrij om daar wel of niet gebruik van te maken.

29 januari 2010 Weerextremen

Interessant, zo’n klimaatatlas van Nederland! Volgens het KNMI en de Wageningse Universiteit krijgen we de komende eeuw meer extreem weer: eens in de twee jaar net zo’n hittegolf als in 2003, meer dagen met hoosbuien, meer storm, enzovoorts. En dat alles wordt van plaats tot plaats tot op 10 km nauwkeurig voorspeld in de klimaatatlas. Een geweldig planningsinstrument voor locale bestuurders!

De vraag is waarom we dit allemaal zouden moeten geloven. Uit de eigen gegevens van het KNMI over de laatste eeuw blijkt namelijk helemaal niet, dat weerextremen toenemen.

Sinds 1970 is de gemiddelde temperatuur in Nederland anderhalve graad gestegen. Dat zit hem vooral in de zachtere winters en de hogere dagelijkse minima. De maxima in de zomer zijn veel minder gestegen. Het aantal tropische dagen was de laatste 30 jaar niet groter dan 60 tot 90 jaar geleden. In de jaren vijftig en zestig had Nederland veel koele zomers, maar in de jaren 1920 tot 1950 waren er net zoveel warme zomers als de laatste 30 jaar. De hittegolf van 2003 was klimatologisch niet uitzonderlijk. De zomer van 1947 was extremer dan alles wat we sinds de ‘opwarming van de aarde’ hebben beleefd.

Het aantal stormen is sinds de jaren vijftig sterk afgenomen: in de jaren vijftig waren er 8 jaren achter elkaar waarin De Bilt op meer dan 10 dagen windkracht 10 of meer registreerde. Zulke jaren zijn er na 1960 niet meer geweest. In 1990 waren er nog 8 van die dagen, maar in de 21^ste eeuw gemiddeld nog maar één per jaar. Het lijkt er dus op, dat opwarming tot minder stormen leidt.

Er viel in De Bilt de laatste 30 jaar 11% meer neerslag dan 60 tot 90 jaar geleden. Dat gebeurde vooral in de lente en de winter. De hoeveelheid zomerse neerslag is weinig veranderd. Met de extreme neerslag valt het mee: het aantal dagen waarop meer dan 10 mm neerslag viel is duidelijk toegenomen, maar het aantal dagen met 30 tot 60 mm is niet gestegen. We hebben dus wel meer natte dagen gekregen, maar niet meer extreem natte dagen. In de top-tien van de natste aaneengesloten perioden waarin het elke dag regende staan op de eerste vier plaatsen allemaal jaren van voor de opwarming. De natste periode viel in 1969: op 12 augustus van dat jaar begon een periode van 18 dagen waarop in totaal 188 mm neerslag viel.

Er is de laatste 30 jaar in Nederland onmiskenbaar sprake van een klimaatverandering: het is warmer geworden, of liever gezegd: minder koud. En het is natter geworden. Dat heeft weinig te maken met de mondiale opwarming van 0,6 graden die zich in die periode voordeed, maar is het gevolg van het meer overheersen van westelijke stromingspatronen. De weerextremen zijn niet toegenomen. De voorspellingen waarop de klimaatatlas berust komen uit onbewezen computermodellen, die niet door historische feiten gesteund worden.

Een bekende beurswijsheid zegt, dat in het verleden behaalde resultaten geen garantie bieden voor de toekomst. In het verleden nog niet behaalde resultaten zijn helemaal geen garantie voor de toekomst. De klimaatatlas zou – net als folders voor beleggingsproducten – deze wettelijk verplichte disclaimer moeten bevatten.

8 februari 2010 De vraag van Wilma Kieskamp: ‘En wat als de klimaatsceptici zelfs maar een beetje gelijk hebben?

Klimaatsceptici verschillen op drie punten van mening met de alarmisten:

1. De aarde warmt minder snel op.
2. De gevolgen van de opwarming zijn minder erg.
3. De opwarming wordt minder door broeikasgassen veroorzaakt en meer door natuurlijke factoren.

Door de onthullingen van de laatste maand hebben de sceptici op het eerste punt een beetje gelijk gekregen: de temperatuurstatistieken zijn onbetrouwbaar, omdat de laatste 30 jaar duizenden meetstations zijn opgeheven, voornamelijk in koudere streken. Op het tweede punt hebben de sceptici volledig gelijk: de bewering van het IPCC, dat opwarming meer rampen tot gevolg heeft, was gebaseerd op een conceptrapport van Robert Muir-Wood, dat fout was geciteerd. In werkelijkheid zegt het rapport dat er geen verband kan worden aangetoond tussen opwarming en de omvang van rampen.

Dit is van cruciaal belang voor het klimaatakkoord van Kopenhagen. Daar werd beweerd, dat de rijke landen klimaatrampen hebben veroorzaakt waar de arme landen last van hebben. Daarvoor is een fonds van 100 miljard dollar ingesteld, waarvan de onderbouwing door het slechte huiswerk van het IPCC nu al is weggevallen. Dat fonds moet dus verder onder de vlag van ‘ontwikkelingshulp’ en niet meer van ‘klimaataflaat voor de rijke landen.’ Voor onze bijdrage aan dat fonds hoeft dat geen consequenties te hebben. Op het derde punt hebben de sceptici waarschijnlijk ook gelijk, maar dat moet nog tot de massamedia doordringen. Het betekent dat we véél meer tijd hebben om broeikasgassen terug te dringen.

10 maart 2010 Nieuwe vormen van democratie

Als de peilingen uitkomen, staat ons een versplintering van het politieke landschap te wachten waarin vrijwel geen werkbare parlementaire meerderheid is te vormen. We hebben dit al een jaar of 10 zien aankomen. In landen waar dit eerder gebeurde, zoals Frankrijk of Italië, is om die reden het kiesstelsel veranderd. Op 9 juni zal waarschijnlijk blijken, dat ook bij ons het stelsel van evenredige vertegenwoordiging niet meer werkt. Daar is een heel eenvoudige oplossing voor. Laat in elke gemeente de grootste partij een lid van de tweede kamer aanwijzen. We krijgen dan een kamer met ruim 400 leden met ongeveer de volgende samenstelling: CDA 90, PvdA 60, VVD 75, CU/SGP 25, D66 10, SP 5, GL 3 en PVV 1. En daarnaast komt er een grote fractie met 140 leden van de lokale partijen. Nederland krijgt op die manier weer een grote middenpartij, die maar één coalitiegenoot hoeft uit te kiezen om een meerderheid te vormen. Dit kan een onrechtvaardig stelsel lijken, maar het is principieel niet veel anders dan in Engeland. Alleen partijen die aan de basis van de samenleving een organisatie weten op te bouwen komen aan bod. Dat lost meteen het probleem van de eenmanspartij van Wilders op.

18 maart 2010 Lucia de B.

Het OM ziet in dat Lucia de B. ten onrechte veroordeeld is. Beter ten halve gekeerd dan te hele gedwaald!

Maar de suggestie van de AG, dat de waarheid nooit helemaal duidelijk zal worden, is schandelijk. Daarmee lijkt hij aan te sturen op vrijspraak wegens gebrek aan bewijs. Dat is geen gerechtigheid voor deze gekwelde vrouw. De waarheid is, dat er geen moorden gepleegd zijn, en dat er dus ook geen moordenares is. In het hele lange requisitoir van de AG heb ik één woord gemist: ‘sorry’ voor alles wat Lucia is aangedaan. Daarentegen waren de rechters bijzonder vriendelijk, begripvol en invoelend.

31 maart 2010 Veilige rotondes

Op de foto van het Nansenplein in Goes (Trouw, 31 maart) is in één oogopslag te zien waarom dat plein veilig is: de voorrang voor de fietsers op het vrijliggende fietspad is duidelijk met haaietanden aangegeven. Helaas zijn er in Nederland nog veel rotonde’s waar de auto’s op de rotonde wel voorrang hebben, maar de fietsers niet. Dat geeft gevaarlijke situaties. Vaak geven de automobilisten de fietsers vrijwillig voorrang, maar niet altijd, en dat schept onduidelijkheid. Het zou goed zijn, als er in het hele land één regeling gold: voorrang voor fietsers op elk fietspad bij een rotonde.

3 april 2010 Eigen risico

De ambtelijke commissies en ook de opstellers van het D66-programma hebben er niets van begrepen. Invoering van een eigen risico in de zorg, of contant betalen per huisartsbezoek, levert geen besparing op. Want bij verhoging van het eigen risico gaat de premie omlaag. Het kan niet de bedoeling zijn, om de winst van de verzekeraars te verhogen. Het levert helemaal geen besparing op voor de overheid, want het gaat om geld van de verzekeraars en de premiebetalers. Mensen laten betalen voor een risico, dat ze zelf dragen, is diefstal.

8 april 2010 Vlaktaks

De PvdA wil de hypotheekrente voor iedereen fiscaal laten afrekenen tegen een tarief van 30%. De PvdA pleit dus voor een vlaktaks, maar alleen bij de aftrekposten. Het zou consequent zijn, als de PvdA dan ook voor de bijtellingen een uniform tarief van 30% zou bepleiten, zoals het huurwaardeforfait en bijverdiensten.

21 mei 2010 CPB

Het CPB heeft niets geleerd van de flaters van de laatste jaren. Terwijl men tijdens de kredietcrisis de economische groei nog niet voor drie maanden kon voorzien, schroomt het CPB niet om de verkiezingsprogramma’s door te rekenen tot 2040. Er kan in 30 jaar zoveel gebeuren, dat geen enkele serieuze wetenschapper zulke uitspraken zou mogen doen. Probeer u voor te stellen dat iemand in 1980 het effect van de beleid van Wiegel, Van Agt en Den Uyl op de economie van 2010 had willen berekenen. Niemand had destijds een vermoeden van de val het communisme, de Europese integratie, de Euro, de mobiele telefonie en het internet, om maar een paar dingen te noemen die de wereld ingrijpend hebben veranderd. Het CPB zal in zijn rapport de onzekerheden wel hebben aangegeven, maar het had moeten beseffen, dat politici daar niet naar kijken. Het CPB had zich daarom beter kunnen beperken tot cijfers die met enige zekerheid kunnen worden berekend. Maar dat kan iedereen op de achterkant van een sigarendoosje doen, daar hebben we geen vele miljoenen kostend instituut voor nodig. Dat kan zonder enige schade worden wegbezuinigd.

10 juni 2010 Gekozen premier

De lijsttrekkers van PvdA, CDA, VVD en PVV hebben twee weken geleden vol overgave meegedaan aan het ‘premiersdebat’. Ook in de rest van de campagne hebben ze voortdurend de illusie gevoed, dat het ging om de verkiezing van de nieuwe premier. Er is dus in de nieuw gekozen tweede kamer een meerderheid van tenminste 106 zetels voor de invoering van een gekozen premier. Maar een premier die 20% van de stemmen heeft gekregen is daarmee nog niet democratisch als premier gekozen. Het zou goed zijn als deze vier partijen, los van de coalitie die nu gevormd wordt, met een initiatiefwet zouden regelen dat we de volgende keer de premier echt kunnen kiezen. Als de lijsttrekkers van de twee grootste partijen na de kamerverkiezingen twee weken krijgen om hun favoriete coalities te smeden, kunnen de kiezers vervolgens in een tweede ronde de definitieve keuze maken uit de twee kandidaten.

13 juni 2010 Klimaat op laag pitje

Yvo de Boer van het VN-klimaatbureau heeft er een hard hoofd in, dat de landen de opwarming van de aarde beperkt kunnen houden (Trouw, 12 juni). Daar heeft hij waarschijnlijk gelijk in, voor zover het gaat om de door zijn bureau bepleite reductie van co₂-uitstoot. Maar er zijn lichtpuntjes. De natuur kan het misschien zelf wel. Veel wetenschappers verwachten voor de komende decennia afkoeling, op grond van de natuurlijke cycli in de oceaancirculatie en in de zonneactiviteit. Dit wordt in de publiciteit sterk onderbelicht als gevolg van de beperkte taakstelling van het VN-klimaatbureau dat alleen kijkt naar klimaatverandering als gevolg van menselijke activiteit. Klimaatschommelingen als gevolg van natuurlijke variatie vallen buiten het VN-mandaat en worden daarom systematisch onderschat.

Noot, niet voor publicatie: Als u het wilt, kan ik u een omvangrijke literatuurlijst verstrekken die het bovenstaande statement onderbouwt. Ik kan u ook een uitgebreider artikel (500 woorden, 1000 woorden of 3000 woorden) leveren.

26 juni 2010 Blij met de OV-chipkaart

Ook mijn vrouw en ik zijn blij met de OV-chipkaart in de trein. Nu zijn we eindelijk verlost van de NS-kaartautomaten die steeds maar onze bankpassen weigeren. Dat probleem is al vele jaren bekend, maar de NS en de banken lossen dat niet op en geven elkaar de schuld. Nu kunnen we met onze 2 OV-chipkaarten op saldo reizen, dat automatisch wordt opgewaardeerd. Het heeft drie maanden gekost om dit allemaal te regelen. Bij elke stap ging er wel iets mis, met de ene kaart andere dingen dan met de andere kaart. We hebben voor 8 euro gebeld met de klantenservice van de NS en van de OV-chipkaart, die elkaar voortdurend de schuld gaven.

Maar uiteindelijk werkt het, wonder boven wonder. En nu maar wachten op het volgende dat mis gaat. Als iedereen dit doet, wordt de klantenservice niet alleen rijk van alle gesprekken, maar staan er ook lange files bij de incheckpaaltjes.

15 juli 2020 De gouden tip voor de kabinetsformatie

De verschillen tussen de paars-groene partijen lijken onoverbrugbaar, zoals Trouw duidelijk laat zien in de analyses van de verschillende onderwerpen. Het paradoxale is, dat voor elk van deze onderwerpen wel een kamermeerderheid is te vinden voor een oplossing, over rechts, of over links, door het midden of over de flanken. Wie deze situatie goed tot zich laat doordringen ziet onmiddellijk de oplossing: er moet een kabinet komen waarin alle grotere partijen vertegenwoordigd zijn. Ik stel voor de drempel te leggen bij 10 kamerzetels. Elke partij die hier aan voldoet mag per 10 zetels één minister leveren. Deze ministers hebben tot taak om vanuit hun eigen partijstandpunt voorstellen te doen die een meerderheid in de kamer halen.

Dat zou betekenen, dat VVD en PvdA elk 3 ministers leveren, CDA 2 en GL en D66 elk één. De SP en de PVV zouden anderhalve en twee en een halve minister leveren. Dat kan naar boven of beneden worden afgerond, waarbij dan in de staatssecretarissen compensatie wordt gegeven. De partijen kunnen de ministers- en staatssecretarisposten verdelen door om de beurt één te kiezen in volgorde van partijgrootte. Als iedere partij aan de beurt is geweest komen de partijen die 2 ministers mogen kiezen opnieuw aan de beurt om te kiezen en de twee grootste daarna nog eens in een derde ronde. Voor de staatssecretarissen kan dezelfde procedure gevolgd worden. Hier zijn geen informateurs bij nodig. Dit kan allemaal in een procedureel debat in de tweede kamer worden afgehandeld.

Zo’n kabinet heeft een regeerakkoord nodig dat bestaat uit slechts twee regels: (1) Bij elk voorstel dat door een kamermeerderheid wordt aangenomen dient ook vastgesteld te worden hoe het betaald wordt. Zo niet, dan heeft de minister van financiën een vetorecht. En (2) de minister van justitie mag nooit weigeren een door de kamer aangenomen wet te ondertekenen.

De voordelen van een kabinet op zo’n brede basis zijn groot: (1) hierbij wordt, in tegenstelling tot bij een paars-plus kabinet, werkelijk recht gedaan aan de verkiezingsuitslag en (2) geen enkele partij of minister kan de ministerraad gijzelen door te dreigen met opstappen, omdat geen enkele partij onmisbaar is voor de meerderheid en verder (3) kan zo’n kabinet er binnen een week zijn en tenslotte (4) kunnen we met dit systeem ondanks de politieke versplintering weer vele decennia vooruit zonder dat er iets hoeft te veranderen aan het kiesstelsel.

3 augustus 2010 Splitsing TNT

TNT wil de brievenpost en de pakketpost ‘ontvlechten.’ De brievenpost is noodlijdend omdat we dankzij internet steeds minder papieren brieven versturen. Daarentegen floreert de pakketpost, omdat we steeds meer dingen op internet bestellen. Nu wil TNT de winstgevende pakketpost apart zetten, zodat TNT voor de brievenpost over vier jaar – als wij deze splitsing al lang vergeten zijn – bij de overheid kan aankloppen om steun voor de brievenpost met het argument: ‘de postwet verlangt van ons een bepaalde service (elke werkdag een bestelling op elk adres in Nederland), en die kunnen wij niet meer rendabel leveren.’ Daarom denk ik, dat de overheid deze ontvlechting niet moet toestaan. Laat TNT zijn bedrijf maar zodanig inrichten, dat de voordelen van de toegenomen pakketpost mede ten goede komen aan de brievenpost.

9 augustus 2010 IJsschots

Wetenschappers zeggen, dat er geen verband kan worden gelegd tussen het afbreken van een stuk gletsjer in Groenland en de opwarming van de aarde. Dat is logisch, want in 1962 brak een nog veel groter stuk af. We kunnen dus aannemen dat het normaal is dat zulke stukken eens in de zoveel decennia afbreken, bijvoorbeeld als gevolg van de voortgaande sneeuwval op de ijskap. Zouden we wel aannemen, dat de opwarming van de aarde de oorzaak is van het afbreken van dit stuk, dan moeten we twee dingen verklaren: waarom de opwarming nu wel de oorzaak is, maar in 1962 niet. Het in de wetenschap bekende principe van Ockham’s scheermes vereist, dat we de theorie kiezen die de minste verklaringen nodig heeft.

4 september 2010 Extreem weer

GroenLinks parlementariërs Eickhout en Van Tongeren menen, dat hittegolven en watersnoden het gevolg zijn van “de klimaatcrisis” (Trouw 4 september, pagina 23). Ze maken daarmee dezelfde fout als het IPCC in 2005, toen men de orkaan Katrina aan broeikasgassen toeschreef. Het extreme weer van deze zomer houdt verband met afwijkend gedrag van de straalstroom, die normaal op grote hoogte van west naar oost loopt. Deze zomer is die straalstroom lange tijd onderbroken geweest. Er is niets bekend over een mogelijk verband tussen het gedrag van de straalstroom en broeikasgassen. Hittegolven worden in ieder geval niet door broeikasgassen veroorzaakt. Volgens de broeikastheorie stijgt de temperatuur vooral ’s nachts en in de winter, en in de poolgebieden, maar niet overdag of in de zomer. Het gaat om verminderde uitstraling, niet om verhoogde instraling.

13 november 2010 De Al Gore van Nederland?

De jury van de duurzame top-100 noemt Herman Wijffels ‘onbetwist de Al Gore van Nederland.’ Ik weet niet of de heer Wijffels daar blij mee moet zijn. Al Gore maakte een film over klimaatverandering die bol staat van opzettelijke fouten en misleidende informatie (in gewone taal heet dat: leugens). Deze film mag van de Britse rechter op scholen niet meer worden vertoond, als niet eerst de 9 grootste fouten worden rechtgezet. Al Gore reist per jaar vele malen de wereld rond in zijn privé jet en de energierekening voor zijn luxueuze villa is 20 keer zo hoog als bij een gemiddeld Amerikaans huishouden. We moeten het Al Gore nageven: hij doet zelf zijn uiterste best om zijn catastrofale voorspellingen te doen uitkomen. En desondanks wil de aarde nu al 13 jaar niet meer warmer worden.

Ik zou de heer Wijffels adviseren aangifte te doen van smaad, wegens de vergelijking met Al Gore.

18 november 2010 De staat van het klimaat

Zelden heb ik zo’n oneerlijke recensie gezien als die van Janne Chaudron over het boek van Marcel Crok (Trouw van 15 november). Alleen al in de woordkeus demonstreert Chaudron haar vooringenomenheid. Crok ‘probeert iets duidelijk te maken’, ‘beweert’ dingen, baseert zich vooral op blogs op internet, en spreidt inzichten ten toon die niet nieuw zijn en al meermalen weerlegd. Voorts wordt Pier Vellinga geciteerd, die stelt, dat een opwarming van (slechts) 1 graad in 2050 onmogelijk is. ‘Het enige wat we zeker weten trekt Crok in twijfel.’ Ik heb het boek inmiddels gelezen en vraag me af of Chaudron dat gedaan heeft. Crok baseert zich namelijk helemaal niet op blogs op internet, maar op originele wetenschappelijke literatuur. De blogs haalt hij er alleen bij om te laten zien tot wat voor discussies het leidt. Crok geeft er blijk van dat hij de klimaatliteratuur uitstekend beheerst en hij legt glashelder uit dat over veel dingen nog lang geen overeenstemming bestaat. Dat hij artikelen citeert die elkaar tegenspreken, betekent niet dat hij inzichten huldigt die meermalen zijn weerlegd. Het enige dat wel zeker is, is dat co₂ een broeikasgas is dat voor opwarming zorgt. Maar we weten niet hoeveel, en we weten ook niet in hoeverre andere factoren die opwarming versterken of verzwakken. Het kan in 2050 best warmer worden dan nu, maar ook kouder. Crok toont in zijn laatste hoofdstuk aan dat het klimaatbeleid van de westerse landen ineffectief is. We kunnen beter dijken bouwen in Pakistan dan co₂ in Nederland ondergronds opslaan.

21 december 2010 Klimaatvoorspellingen zijn even betrouwbaar als een sprookjesboek

In 2005 bracht het RIVM de gevolgen van klimaatverandering voor Nederland in kaart. Voor het jaar 2010 werd voor De Bilt een gemiddelde temperatuur voorspeld van 10,4 graden met een marge van 10,0 tot 10,8 graden.^[i] Voor deze voorspelling werden twee verschillende methoden gebruikt: (1) doortrekking van historische trends en (2) uitkomsten van klimaatmodellen. Beide methoden gaven ongeveer hetzelfde resultaat.

Tot en met 20 december was de gemiddelde temperatuur in De Bilt in 2010 slechts 9,47 graden, waarmee de voorspelling uit 2005 ruimschoots gefalsificeerd is.^[ii] Dit grote verschil tussen voorspelling en realiteit kan in de laatste 10 dagen niet meer worden ingehaald.

Dat het doortrekken van historische trends op langere termijn niet tot zinvolle voorspellingen leidt, weet elke statisticus. Maar dat de klimaatmodellen het even slecht doen als doortrekken van de trend moet te denken geven. Voor 2020 voorspelde hetzelfde RIVM-rapport een gemiddelde temperatuur tussen 10,1 en 12,1 graden. Gezien de ervaring met 2010 moet de waarde daarvan laag worden geschat. Een sprookjesboek lijkt net zo betrouwbaar. Het Britse meteorologische instituut heeft met soortgelijke klimaatmodellen nu al voor de derde achtereenvolgende keer ten onrechte een zachte winter voorspeld. ^[iii]

Het aantal ijsdagen in 2010 (dagen waarop de temperatuur niet boven het vriespunt komt) is in De Bilt inmiddels opgelopen tot 26. Er waren sinds 1901 maar 6 jaren waarin zich meer ijsdagen voordeden.^[iv] 2010 staat dus qua ijsproductie zeer hoog geklasseerd.

Dit alles betekent natuurlijk niet, dat de opwarming van de aarde gestopt is. Dat is misschien wel zo, maar dat blijkt hier nog niet uit. Maar wel blijkt hieruit, dat de klimaatmodellen niet in staat zijn toekomstige temperaturen te voorspellen. Dit politiek zeer relevante feit is in Cancún onvoldoende belicht.

Het feit dat klimaatmodellen niet betrouwbaar zijn komt onder andere omdat de invloed van de zonne-activiteit daarin onvoldoende wordt meegenomen. Klimatologen kennen de relatie tussen de zonne-activiteit en het aardse klimaat nog onvoldoende, en kunnen daar nog niet mee rekenen. Maar wel is bekend, dat in jaren met weinig zonnevlekken in Europa vaak strenge winters optreden. De zonnevlekken vertonen een cyclus van ongeveer 11 jaar. In 1997 werd op grond van de zonnevlekken voorspeld, dat er eerst veel zachte winters zouden komen, maar dat rond 2008 weer een reeks van strenge winters zou komen.^[v] We zijn nu al met de derde koude winter bezig. Het huidige zonnevlekminimum houdt lang aan. Zonnedeskundigen verwachten dat in de komende decennia het aantal zonnevlekken laag zal blijven, met steeds meer koude winters als gevolg.^[vi] Dit zal het effect van broeikasgassen waarschijnlijk sterk temperen.

1 januari 2011 Winterkou

De maand december had in De Bilt een gemiddelde temperatuur van -1,1 graden, de op 5 na koudste decembermaand sinds 1901. Alleen december 1933, 1969, 1927 en 1950 waren kouder. Het aantal dagen waarop in 2010 de temperatuur niet boven nul kwam was 29. Daarmee staat 2010 met 1956 op een gedeelde 5^e en 6^e plaats sinds 1901. Alleen 1942, 1963, 1940 en 1947 telden meer ijsdagen.

Als het andersom was geweest en het afgelopen jaar een temperatuurrecord had gebroken, dan waren de krantenkolommen te klein geweest om ons te vertellen, dat wij dit met zijn allen veroorzaakt hebben door CO2 uit te stoten. Maar nu blijft het stil, afgezien van die ene selectief gekozen grafiek waarmee Trouw opende op 21 december, die moest suggereren dat de temperatuur van de aarde nog steeds pijlsnel omhoog gaat. Ik zou in Trouw wel eens wat evenwichtiger berichtgeving over het klimaat willen zien!

21 januari 2011 Langstudeerboete

De boete voor lang studeren is onnodig en onrechtvaardig. Dit idee is gebaseerd op het misverstand dat langer studeren extra geld kost, maar dat is niet waar. Bij het ministerie van onderwijs deelt men het budget door het aantal ingeschreven studenten. Het bedrag dat daaruit komt, maal het aantal jaren dat een student is ingeschreven, noemt men de kosten van de studie. Dat heet bij de boekhouders ‘p maal q’. Maar zo werkt het niet. Universiteiten worden niet bekostigd per ingeschreven student maar per eerstejaars en per afgestudeerde. Het maakt in de kosten niets uit, als een student de studie uitsmeert over meerdere jaren. Dat kan zelfs heel nuttig zijn in combinatie met een baan of andere activiteiten. Een universiteit bestaat niet uit klassen waarin studenten kunnen blijven zitten. Zo schools denkt men toch niet op het ministerie? Men kan wel bevorderen dat de studenten sneller studeren, maar dan wordt de deelsom van de kosten per student automatisch hoger. In boekhouderstermen: p en q zijn niet onafhankelijk van elkaar, p maal q is constant. Misschien kunnen de ambtenaren op het ministerie de staatssecretaris enige bijles geven.

18 februari 2011 Onconventioneel gas

Merkwaardig, die juichende berichten over gaswinning uit gesteente, waarbij zelfs het woord ‘duurzaam’ valt. Geen woord over de CO2 die vrijkomt. Maar ook schaalgas is niet duurzaam: het raakt toch over 250 jaar op, en bij verbranding komt net zo goed CO2 vrij als bij aardgas. Per eenheid van energieopbrengst komt er ongeveer 40% minder CO2 vrij dan bij aardolie, en 60% minder dan bij steenkolen, maar als we daar 250 jaar mee doorgaan levert dat veel meer CO2 op dan het ouderwetse aardgas in de 30 jaar die ons nog resten.

Enige weken geleden meldde Trouw net zo enthousiast, dat het aardolieveld van Schoonebeek met nieuwe winningstechnieken weer in gebruik is genomen. Goed voor de oliebehoefte van ons land voor drie maanden. Ook toen geen woord over de CO2-uitstoot. Van een krant die anders zeer trouw is in de groene leer valt me dit tegen. Of is CO2 toch niet zo erg als ons jaren lang is aangepraat?

9 april 2011 Dalurenkaart

De NS wil de kortingskaart vervangen door een dalurenkaart die in de avondspits geen korting meer geeft. Met de OV-chipkaart is dit onuitvoerbaar. Bepalend voor de korting is het moment waarop men incheckt. Als men om kwart voor negen incheckt wordt voor de hele dag het volle tarief gerekend. Het systeem is niet in staat er rekening mee te houden dat vanaf negen uur het kortingstarief geldt. Dan is het systeem dus ook niet in staat er rekening mee te houden, dat het kortingstarief om vier uur weer ophoudt.

13 mei 2011 Natuurbranden

Honderd hectare natuurgebied verloren’ meldden de media over de grote brand in het Fochtelooërveen op Tweede Paasdag. Ik ben er deze week eens naar toe gefietst. Het fietspad langs het Kolonieveld is de brandgrens. Een tegemoetkomende fietser zag dat ik foto’s maakte en zei: ‘dat zijn niet de vrolijkste foto’s die u daar maakt’. ‘Nee’ zei ik, ‘maar kijk eens hoe snel het zich herstelt!’ De zwartgeblakerde heide loopt over de volle breedte al weer groen uit. Binnen drie weken! Kranten brengen graag slecht nieuws, maar misschien mag dit nieuws ook eens in de krant?

23 juni 2011 Griekse crisis

De Griekse regering kan volgende maand geen salarissen meer uitbetalen, tenzij de andere eurolanden te hulp komen met een forse lening. Toch willen de Grieken de euro handhaven, ook al is er eigenlijk niemand in Europa die hun nog euro’s wil lenen. De beste oplossing voor dit probleem lijkt mij als volgt: wij lenen niets meer aan Griekenland en de Griekse regering betaalt de salarissen en pensioenen uit in de vorm van tegoedbonnen. Die tegoedbonnen worden binnen Griekenland gelijk gesteld aan euro’s. Alle winkeliers in Griekenland worden verplicht ze te accepteren, en ook het publiek dient ze als wisselgeld aan te nemen. Buiten Griekenland kan zo’n verplichting uiteraard niet worden opgelegd, dus daar zijn die bonnen niets waard. Toeristen moeten er voor zorgen, dat ze al hun bonnen opmaken, voor ze Griekenland verlaten. Zo kan de Griekse economie weer draaien, zonder de 36 miljard bezuinigingen die de andere landen eisen. Ik weet niet wat het Griekse woord is voor tegoedbon. Laten we zeggen ‘drachme’. Dank zij deze nieuwe drachme kan Griekenland de euro houden en zijn producten goedkoop produceren om ze tegen harde euro’s te exporteren.

19 juli 2011 Timing 555-actie

De samenwerkende hulporganisaties klagen dat een actie voor de hoorn van Afrika moeilijk op gang komt vanwege de vakantietijd. Ik zie niet in wat dit uitmaakt. Tussen het moment van inzamelen van het geld en het besteden ervan liggen vele maanden of zelfs jaren. Het is dus helemaal niet nodig het inzamelen van geld te koppelen aan het moment waarop men een ramp ziet gebeuren. Dat is misschien wel effectief voor het bespelen van het nationale sentiment, zodat Nederland weer trots kan zijn op zijn vrijgevigheid. Maar als iedere Nederlander die het zich kan permitteren eenmaal per jaar in stilte 100 euro overmaakt naar giro 555, op een moment dat het hem of haar schikt, dan beschikken de hulporganisaties over 800 miljoen euro per jaar, waarmee ze altijd snel in actie komen, ook in vakantietijd.

29 juli 2011 Staatsschuld

In het interessante artikel ‘Hoe erg is een staatsschuld?’ (Trouw van 29 juli) mis ik een belangrijke overweging. Behalve een schuld heeft de staat ook een groot vermogen: wegen, spoorlijnen, een onderwijssysteem, een zorgsysteem, bescherming tegen de zee, enzovoorts. De waarde van dat bezit is in Nederland een veelvoud van de staatsschuld. Men zegt wel, dat een baby in Nederland wordt geboren met een schuld van 20.000 euro, maar die baby is dus ook erfgenaam van een bezit dat veel meer waard is. Een hypotheek die veel minder is dan de waarde van het onderpand, en die niet meer is dan 1 à 2 maal een jaarinkomen? Daar doet zelfs na de kredietcrisis geen enkele bank moeilijk over. Die 60% van de EMU-norm is inderdaad uit de lucht gegrepen.

19 augustus 2011 Groene sensatiebode

Wil Trouw zich ontwikkelen tot de Groene Sensatiebode? De voorpagina van de krant van 19 augustus wijst daar sterk op.

Planten en dieren zouden massaal op de vlucht zijn naar het noorden vanwege de opwarming. Eigenaardig, want de laatste 13 jaar is de aarde alleen in het noordpoolgebied nog wat opgewarmd, maar op lagere breedten stagneert de opwarming. Dat is de planten en dieren kennelijk nog niet opgevallen. Ze marcheren nog steeds 20 cm per uur naar de polen. Ik verwacht van goede journalistiek een kritische blik op zo’n nietszeggend gemiddelde. Ook mis ik op deze hele voorpagina de diverse voorbehouden die de auteurs in het vakblad Science maken. Het gaat voornamelijk over Europa en Noord-Amerika, nauwelijks over het zuidelijk halfrond, en helemaal niet over zeedieren en -planten. Als de natuur werkelijk op de vlucht zou zijn voor het klimaat, dan zouden vogels dat sneller moeten kunnen dan zoogdieren, en dieren sneller dan planten. En bergopwaarts zou het veel gemakkelijker moeten gaan dan over grotere afstanden noordwaarts. Maar dat vinden de onderzoekers niet. Dat hoeft ook niet te verbazen, want we hebben het over een opwarming van gemiddeld een halve graad. De natuur is gewend aan dagelijkse en jaarlijkse temperatuurschommelingen van 30 tot 50 graden. De geringe opwarming die – met veel voorbehoud – is gemeten valt daarbij helemaal in het niet.

9 september 2011 Vrijzinnigen en orthodoxen

Volgens een onderzoek van de Radboud Universiteit zouden vrijzinnigen en orthodoxen elkaar in de PKN aardig in evenwicht houden. Dit onderzoek rammelt aan alle kanten. In de eerste plaats de omschrijving van de zes stromingen. In volgorde van ‘striktheid in de leer’ zouden dat zijn vrijzinnigen, midden-orthodoxie, evangelischen, confessionelen en gereformeerde bonders en gewoon PKN. Het criterium ‘striktheid in de leer’ is er volledig naast. Deze zes groepen leggen de nadruk op verschillende aspecten. Vrijzinnigen vragen zich af wat de bijbelverhalen ons te zeggen hebben, los van de vraag of het historische beschrijvingen van werkelijke gebeurtenissen zijn. Evangelischen leggen de nadruk op de betekenis van het werk van Jezus voor het persoonlijk geloofsleven, en gereformeerde bonders beschouwen de bijbel van begin tot eind als Gods letterlijk uit te leggen woord. Al deze stromingen zijn ‘strikt’ in heel verschillende opzichten.

De onderzoekers hebben scriba’s van kerken gevraagd welk deel van hun gemeente zich tot deze stromingen rekent. Die vraag kan geen enkele scriba beantwoorden. Dit gegeven is namelijk nergens geregistreerd. Ik ben geen scriba, maar wel lid van de kerkeraad in mijn gemeente, en actief betrokken bij het samen op weg proces, maar ik zou met geen mogelijkheid betrouwbare percentage voor mijn gemeente kunnen noemen. De enige manier om dit te weten te komen is het vragen aan de gemeenteleden zelf, met betere omschrijvingen van de verschillende stromingen.

24 september 2011 Sneller dan het licht?

Zeer interessant, dat neutrino’s misschien sneller dan het licht van Genève naar Italië zijn gereisd! Als dit wordt bevestigd, zou dit betekenen, dat neutrino’s terug kunnen gaan in de tijd. Toch vrees ik, dat dit niet betekent dat we in de toekomst boodschappen naar ons jongere ik zullen kunnen sturen, zoals in sommige commentaren werd gesuggereerd. Want als dat zo zou zijn, dan zouden we nu al boodschappen uit de toekomst moeten krijgen, en dat is – voor zover ik weet – nog nooit gebeurd. Jammer, want met de kennis van nu zou ik heel veel adviezen hebben voor mijn jongere ik!

28 oktober 2011 Europees noodfonds

Het Europese noodfonds zou door een hefboomfunctie 4 to 5 maal zo groot worden zonder dat het de Europese landen iets kost. Deze constructie doet mij sterk denken aan de winstverdriedubbelaar van het voormalige LegioLease. Honderdduizenden mensen kwamen na een paar jaar tot de ontdekking, dat het product ook uitstekend werkte als verliesverdriedubbelaar. We weten hoe het met LegioLease gegaan is: de Dexia Bank, gezegend met een fijne neus voor het wedden op de verkeerde paarden, heeft het beloftevolle LegioLease overgenomen van Aegon. De rekening ligt nu bij de Belgische staat.

Ook deze hefboomfunctie van het Europese noodfonds kan in verlies omslaan. Want wat gebeurt er als voor al die Chinese leningen de garantie door het noodfonds waar gemaakt moet worden? Dan gaat de rekening 1000 miljard rechtstreeks naar de Europese belastingbetalers.

5 november 2011 Duurzame top-100

Het valt mij op, dat in de duurzame top-100 geen enkele klimaatscepticus staat. Dat lijkt mij het gevolg van een vooringenomen jury, want als men sceptisch is over de vraag of de mens het klimaat kan beïnvloeden, dan wil dat nog niet zeggen, dat men geen oog heeft voor het feit dat grondstoffen en fossiele brandstoffen opraken. Op de Ontgroeningsdag van de Groene Rekenkamer, op 1 november j.l. in Nieuwegein, werd aangetoond, dat het gebruik van 5% windenergie goed is, maar dat 30% averechts werkt, vanwege de noodzaak dat er extra fossiele energiecentrales nodig zijn, voor het geval dat er niet genoeg wind is. Bij 30% windenergie, wordt er meer fossiele brandstof gebruikt dan bij 5%. Ieder die voorstander is van onbeperkte aanleg van windparken, hoort dus niet thuis in de duurzame top-100. Cees le Pair en Fred Udo daarentegen verdienen juist wel een plek op deze lijst, vanwege hun trefzekere analyse van dit probleem.

18 november 2011 Ontwikkelingshulp

De PVV wil 4 miljard bezuinigen op ontwikkelingshulp. Dat is 250 euro per Nederlander. Ik denk (of hoop) dat de meeste Nederlanders die 250 euro best willen geven voor het goede doel, mits het geld niet in de verkeerde zakken komt, en landen niet verslaafd raken aan hulp, maar leren om op eigen benen te staan. Er zijn vast ook wel Nederlanders die het dubbele willen bijdragen omdat anderen niets doen. Een relevante vraag is, of de overheid Henk en Ingrid moet verplichten die 250 euro bij te dragen. Het is eigenaardig, dat partijen die op andere fronten sterk voor privatisering en marktwerking zijn, in dit geval voorstander zijn van collectieve dwang. Zijn ze in hun hart toch bang, dat de Nederlanders, als ze de keus krijgen, niet vrijwillig zullen bijdragen?

18 november 2011 Klimaatpolitiek

Wijnand Duivendak klaagt dat 25 jaar klimaatbeleid weinig heeft bereikt. In tijden van recessie domineren altijd economische prioriteiten. Ik denk dat dit wel meevalt. Driekwart van wat wij uitgeven aan energie bestaat uit energiebelastingen, die tot doel hebben fossiele brandstoffen terug te dringen, en dat verandert niet door de recessie. Maar bij Rupsje Nooit Genoeg moet het altijd nog veel meer zijn, en dat lukt niet. Daar komt bij dat de klimaatwetenschap helemaal niet meer zo zeker is van de voorspelde dramatische opwarming. Sinds 1998 warmt de aarde niet meer op, ondanks een forse toename van de CO2-uitstoot. Dit feit wil maar moeilijk tot de kolommen van Trouw doordringen, maar het stelt de klimaatwetenschap wel voor een nog onopgelost probleem: hoe komt dit, en wat betekent het voor de voorspellingen? Dus het is niet alleen de recessie die veroorzaakt dat er pas op de plaats wordt gemaakt, het is ook de toegenomen wetenschappelijke onzekerheid.

3 december 2011 Verkooptijd 59 maanden?

De website met woningmarktcijfers claimt te kunnen berekenen, dat in Renkum de gemiddelde verkooptijd 59 maanden is. Daartoe deelt men het aantal huizen dat te koop staat door het aantal huizen dat in de afgelopen maand is verkocht. Als er 1000 huizen te koop staan, en er werden vorige maand 17 verkocht, dan is de theoretische verkooptijd 59 maanden (1000/17). Dit is een zeer interessante indicator, maar hij heeft niet de betekenis die de krant er aan geeft. Het betekent niet, dat huizen die nu verkocht worden 59 maanden geleden in de verkoop zijn gekomen, en ook niet, dat huizen die nu te koop gezet worden pas over 59 maanden zullen worden verkocht. Het is slechts een momentopname van de verhouding tussen twee getallen, zonder voorspellende waarde. Interessant om gemeenten met elkaar te vergelijken, maar verder niet.

Noot voor de redactie: dit is een interessant voorbeeld van een foute conclusie uit overigens correcte gegevens. Aangezien niemand weet wat de toekomst brengt, komen cijferaars met verhoudingsgetallen, waar cijfermatig ongeletterde journalisten mee aan de haal gaan. De tweede zin in uw voorpagina-artikel ‘In Renkum moeten verkopers zelfs rekenen op een gemiddelde wachttijd van 59 maanden’ is volkomen ongegrond, omdat deze bewering alleen waar is, als de verkoopsnelheid de komende 59 maanden niet zou veranderen. Er is geen enkele reden om dat te veronderstellen. Omgekeerd geldt hetzelfde: de huizen die nu in Renkum verkocht werden hebben geen 59 maanden te koop gestaan. Het is een verhoudingsgetal, dat alleen iets zegt over de situatie van nu, niet over het verleden en ook niet over de toekomst. In Ommen zou de verkooptijd 30-40 maanden zijn. Ik fiets dagelijks door de stad, en ken geen enkel huis, dat al 3 jaar te koop staat.

12 december 2011 Klimaatconferentie

De wereldleiders hebben in Durham afgesproken te wachten tot 2015 met het maken van bindende afspraken over terugdringing van broeikasgassen. Dat lijkt me zeer verstandig. In 2015 zal het namelijk 17 jaar geleden zijn, dat de gemiddelde globale temperatuur zijn maximum bereikte, volgens de meest betrouwbare gegevens. Volgens de 2-graden theorie van het IPCC kan de temperatuur 15 jaar stagneren, zonder dat de theorie verworpen hoeft te worden. Mocht er van 2012 tot 2015 één jaar worden geregistreerd dat warmer is dan 1998, dan kan de theorie niet verworpen worden, en zijn wereldwijde afspraken over broeikasgassen gepast. En overigens zijn afspraken over zuinig omgaan met eindige grondstoffen altijd gepast, maar dat heeft niets met de 2-graden theorie te maken. Dat wordt vanzelf opgelost door marktwerking.

Noot voor de redactie: er zijn 5 wereldwijde datasets voor de globale temperatuur: HadCrut, GISS, NOAA, UAH en RSS. De eerste drie zijn oppervlaktewaarnemingen, de laatste twee zijn satellietmetingen. Volgens NOAA was 2005 het warmste jaar ooit (althans sinds 1850), volgens GISS was het 2010, volgens de andere drie was 1998 het warmste jaar. Volgens het gemiddelde van de 5 datasets was 1998 het warmste jaar. De dataset GISS valt uit de toon. Die geeft voor 2010 een extreme uitschieter ten opzichte van 1998 van +0,13 graden, terwijl de andere datasets ten opzichte van 1998 liggen tussen -0,06 en + 0,02. Om puur statistische redenen is GISS dus als onbetrouwbaar te kwalificeren. Daar zijn ook politieke redenen voor: James Hansen (de baas van GISS) is een alarmist van het eerste uur, die vecht voor een zo ongunstig mogelijk beeld van klimaatverandering. Uit zijn mond komt de uitspraak ‘scare them to death!’ Er is dus alle reden zijn dataset te wantrouwen.

PS. Ik weet dat dit alles vanuit een groene ideologie gezien een ‘inconvenient truth’ is, maar ik blijf doorgaan u zo objectief mogelijk met feiten voor te lichten.

27 december 2011 Kerstboodschap

Ik weet niet waarop de koningin haar stelling baseert dat ‘met onze kostbare planeet zorgeloos wordt omgesprongen’. Het tegendeel lijkt mij waar. Voor vrijwel alle regeringen van beschaafde landen staat het zorgvuldig omspringen met natuur, milieu en grondstoffen hoog op de agenda. Dat heeft bij ons geleid tot vele wetten en regels, die de koningin allemaal heeft ondertekend. Energiemaatschappijen als Shell zijn druk in de weer met het leveren van energie voor nu, én zijn bezig met de vraag hoe ze dat over 50 of 100 jaar nog steeds kunnen doen. Over ons gebruik van energie betalen we ongeveer 50% belasting, die gebruikt wordt om de energievoorziening steeds duurzamer te maken. Is de koningin vergeten wat zij allemaal heeft ondertekend?

28 december 2011 Pensioenfondsen

De pensioenen zullen waarschijnlijk gered worden door de internationale geldmarkten. De internationale hetze tegen de Nederlandse hypotheekschulden – gretig aangewakkerd door binnenlandse ‘deskundigen’ die politiek belang hebben bij een voortgaande discussie over de renteaftrek – zal vroeg of laat leiden tot verlaging van de kredietwaardigheid van Nederland als geheel. De rente op staatsleningen zal dan verscheidene procenten stijgen (zie wat er nu in Italië gebeurt) en de dekkingsgraad van de pensioenfondsen stijgt tot 150%.

---

[i] H. Visser (2005), The significance of climate change in the Netherlands, RIVM-report 50002007

[ii] KNMI, Daggegevens van het weer in Nederland, http://www.knmi.nl/kd/daggegevens/download

[iii] Global Warminng Policy Foundation, How the Met Office Mislead the British Public, 20 December 2010, http://www.thegwpf.org/uk-news/2073-warm-bias-how-the-met-office-mislead-the-british-public.html

[iv] Bron: zie voetnoot ii. De jaren met meer ijsdagen dan 2010 waren 1942 (45), 1963 (43), 1940 (42), 1947 (39), 1956 (29) en 1985 (28). Het jaar 2010 staat met 26 ijsdagen tot nu toe op een gedeelde 7^e en 8^ste plaats, samen met 1929.

[v] Elseviers Weekblad, 29 maart 1997

[vi] C. de Jager en S. Duhau (2010), The variable solar dynamo and the forecast of solar activity: influence on terrestrial surface temperature. In: Julian M. Cossia (ed.) Global warming in the 21^st century, Nova Science Publishers, 77-106